Đại Úy Bùi Phó Chí vị Tiểu Đoàn Trưởng TQLC đầu tiên

1. LỜI NÓI ĐẦU:

Bước vào năm Ất Dậu 2005, sau 30 năm bỏ nước ra đi, vẫn nhớ măi về những ngày ở Thủy Quân Lục Chiến.

Nhân dịp đầu năm, nhớ về một người bạn già và đây cũng là một sĩ quan niên trưởng đă từng là tiểu đoàn trưởng Thủy Quân Lục Chiến đầu tiên của Quân Lực Việt Nam Cộng Ḥa.

Đại Úy Bùi Phó Chí vị Tiểu Đoàn Trưởng TQLC đầu tiên

Khi tôi ra trường với cấp bậc thiếu úy, sĩ quan Truyền Tin của tiểu đoàn th́ Đại úy Bùi Phó Chí (Roger) là tiểu đoàn phó rồi sau đó là tiểu đoàn trưởng (1er Bataillon de L’Infanterie Marine).

Như vậy, ông Chí vừa là niên trưởng vừa là xếp đầu tiên của tôi trong Thủy Quân Lục Chiến.

Mặc dù ông giải ngũ rất sớm từ năm 1958, nhưng để lại cho các sĩ quan trẻ Thủy Quân Lục Chiến rất nhiều kỷ niệm.

Ông đă qua đời năm 1987 tại Pháp cách đây 18 năm nhưng nhân dịp có đầy đủ tài liệu, tôi xin viết lại về cuộc đời binh nghiệp của một niên trưởng đầu tiên trong binh chủng.
Bài của Mũ Xanh Ngô Văn Định

2. VÀI HÀNG TIỂU SỬ:

Đại Úy Bùi Phó Chí Roger (1907-1987)

Đệ Ngũ Đẳng Bảo Quốc Huân Chương kèm theo Anh Dũng Bội Tinh với nhành Dương Liễu
Sinh năm 1907 tại làng Niềm Thắng, huyện Vơ Giàng tỉnh Bắc Ninh, Bắc phần Việt Nam
Giải ngũ năm 1958
Mất ngày 21-5-1987 tại Perreux - France
Hưởng thọ 81 tuổi

Đại Úy Bùi Phó Chí Roger học Thiếu Sinh Quân ( Enfant de Troupe), đă học lớp Sĩ quan Tong (Sơn Tây) cùng với Thiếu Tướng Nguyễn Văn Vận Tư Lệnh Quân Khu 3. Lúc c̣n là Trung úy đă chỉ huy Đại Đội Commando 13 (Treize) là một Đại Đội cũng nổi danh không kém Commando Vandenberg trên chiến trường Bắc Việt.

Anh Phan Trọng Sinh, bạn tôi thuộc Nha Kỹ Thuật Bộ Tổng Tham Mưu cho biết là Trung Tướng Phan Trọng Chinh có kể như sau : Tiểu Đoàn 3 Nhẩy Dù và các Đơn vị Commandos được không vận từ Bắc vào, đáng lẽ tất cả đều đáp xuống sân bay Ban Mê Thuột, nhưng mới chỉ có một Đại Đội Commando đáp xuống th́ có tin ngưng bắn, thành phần c̣n lại được chuyển hướng tới Nha Trang, đóng tại Băi Hàng Dương nơi sau này là căn cứ của 1er B.I.M (1er Bataillon de L'infanterie Marine ) hay Tiểu Đoàn 1/Đổ Bộ TQLC). TĐ3 ND sau đó chuyển sang đóng bên Đồng Đế, nhường băi Hàng Dương cho các đơn vị thiện chiến Commandos du Nord. Các đơn vị Commandos này sau đó được lệnh giải tán. Các quân nhân Commando được phép chọn lựa hoặc sang Nhẩy dù, hoặc sang đơn vị bộ binh thích hợp, hoặc ở lại để thành Tiểu đoàn (1er B.I.M).

3. THÀNH LẬP ĐƠN VỊ:

Đại úy Delayen và Đại úy Bùi Phó Chí duyệt hàng quân

1er B.I.M do Thiếu Tá Souquet Tiểu Đoàn Trưởng, Đại Úy Jean Louis Delayen Tiểu Đoàn Phó, Đai Úy Bùi Phó Chí Roger Đại Đội Trưởng Đại Đội Chi Huy. Các Đại Đội Trưởng Đại Đội tác chiến đều là người Pháp. Khi giải tán các Đại Đội Commandos để thành lập 1er B.I.M. Thiếu Tá Souquet giao 1er B.I.M cho Đaị Úy Delayen làm Tiểu Đoàn Trưởng, Đại Úy Chí lên Tiểu Đoàn Phó, rồi Tiểu Đoàn Trưởng thay thế Đại Úy Delayen. Các Sĩ Quan Việt Nam đảm nhận chức vụ Đại Đội Trưởng thay thế cho các Sĩ quan Đại Đội Trưởng người Pháp.

ĐĐ1- c̣n có tên là Biệt Động Đội, Corps Franc. Thiếu Úy Trần Văn Nhựt Paul Đại Đội Trưởng. Đă ra khỏi binh chủng TQLC cuối năm 1963 đầu năm 1964.

Chuẩn Úy Nguyễn Xuân Khang Đại Đội Phó.

ĐĐ2 Trung Úy Nguyễn Kinh Luân Đại Đội Trưởng, Thiếu Úy Nguyễn Văn Nho Đại Đội Phó


Trung Úy Nguyễn kinh Luân và Thiếu Úy Nguyễn văn Nho

(Thiếu Tá Nguyễn Văn Nho đă tử trận năm 1964 tại B́nh giả ).

ĐĐ3 Trung Úy Thọ Đại Đội Trưởng (không nhớ họ), Chuẩn Úy Nguyễn Hữu Cát Đại Đội Phó. (Trung tá Cát đă qua đời khi ra tù cộng sản sau năm 1975.)

ĐĐ4 Trung Úy Vơ Công Trí Đại Đội Trưởng
ĐĐCH Trung Úy Nguyễn Văn Tính Đại Đội Trưởng
Sĩ quan Hành quân huấn luyện Thiếu Úy Lê Đ́nh Quế
Sĩ Quan Truyền tin Thiếu Úy Ngô Văn Định
Phát ngân viên Trung Úy Dương Đ́nh Tỵ
Sĩ Quan trợ y Chuẩn Úy Quân Y Nguyễn Văn Hùynh.
Cố vấn Mỹ Đại Úy Breckinridge USMC.

Năm 1955 đơn vị 1er B.I.M dịch sang tiếng Việt là Tiểu Đoàn 1 Bộ Binh Hải Quân, một thời gian sau đổi thành Tiểu Đoàn 1 Đổ Bộ với phù hiệu của Tiểu Đoàn mang nơi cánh tay áo bên trái là ṿng tṛn Đen, trong là ngôi sao Đỏ và số 1 Trắng ở giữa. Huy hiệu của Lữ Đoàn A Thủy Quân Lục Chiến sau này là biến cải từ huy hiệu tiên khởi của Tiểu Đoàn 1 Đổ Bộ.

Phù hiệu đầu tiên trên mũ nồi (Beret) của Thủy Quân Lục Chiến là 2 mỏ neo vàng chéo nhau, xung quanh có 2 bông lúa.

                                              
Huy hiệu nón beret của TQLCVN 1954                                            Huy hiệu Tiểu Đoàn 1 Đổ Bộ

Sau khi các Đơn vị Commandos giải tán được chuyển sang Quân Đội Việt Nam Cộng Ḥa, Đại Úy Bùi Phó Chí Roger là Tiểu Đoàn Trưởng TQLC đầu tiên. Đại Úy Jean Louis Delayen bàn giao 1er B.I.M cho Đại Úy Chí Roger đầu năm 1955 tại Nha Trang. Buổi lễ bàn giao dưới sự chủ toạ của một Đại Tá người Pháp. Vị Đại tá này trao Hiệu Kỳ COMMANDOS - NORD VIET NAM cho Đại Úy Chí.

Tấm h́nh đă được 50 năm tuổi nhưng tôi vẫn c̣n nhận ra được ngườ́ đứng bồng súng chào là Trung Sĩ Nhất Hoàng Văn Thia, sau này là Đại Úy trong Tiểu Đoàn Truyền Tin Sư Đoàn TQLC.


Đại Tá Hải Quân Pháp trao cờ Commandos du Nord VN cho Đại Úy Bùi Phó Chí

Trong trại gia binh của Tiểu Đoàn th́ Sĩ Quan có gia đ́nh và khu dành cho Sĩ quan độc thân cũng gần nhau. Tôi nhớ Đại Úy Tiểu Đoàn Trưởng có mấy cô con gái, các Sĩ Quan độc thân thường xuyên lảng vảng ở khu vực này kể cả trong giờ làm việc, thỉnh thoảng Tiểu Đoàn Trưởng bất chợt về nhà bắt gặp mấy ông độc thân như, Nho, Cát, Vinh, nhưng ông không nói ǵ ngoài câu “ Giờ làm việc mà sao các ông lại ở đây”.

Nhưng cũng chẳng có anh nào lọt vào mắt nâu của các Cô.
Tuy nhiên sau này ông cũng có một người con rể trong đoàn quân mũ xanh, dưới quyền niên trưởng Lâm Thao Nguyễn Thế Lương.

4. THÀNH TÍCH VÀ HUY CHƯƠNG:

Đại Úy Bùi Phó Chí Roger đă được tuyên dương công trạng 20 lần:

-3 Huy chương Việt Nam Cộng Ḥa
-Anh Dũng Bội Tinh cấp Quân Đoàn Quyết Định ngày 25/11/57 (1)
-Anh Dũng Bội Tinh cấp Quân Đội Nghị Định ngày 23/11/57 (1)
-Đệ Ngũ Đẳng Bảo Quốc Huân Chương kèm theo Anh Dũng Bội Tinh với nhành dương liễu Nghị Định ngày 31/12/1955.
17 Huy chuơng Pháp
-Tuyên Dương Công Trạng trước Lữ Đoàn ( Brigade 1949 ) (1)
-Tuyên Dương Công Trạng trước Sư Đoàn ( Division 1950,1950,1950 ) (3)
-Tuyên Dương Công Trạng trước Quân Đoàn (Corps D’armée 1951, 1952, 1953, 1953) (4)
-Tuyên Dương Công Trạng trước Quân Đội ( Ordre De L’armée 1951, 1953, 1954, 1955) (4)
-Quân Công Bội Tinh (Medaille Militaire (25-10-1950)
-Đệ Ngũ Đẳng Bắc Đẩu Bội Tinh (Chevalier de la Légion D’honneur (15-1-1954)
-Đệ Tứ Đẳng Bắc Đẩu Bội Tinh (Officier de la Légion D’honneur (28-4-1965) được
-Monsieur Lamboschini, Consul General de France à Saigon trao gắn ngày 14-7-65
Rất hiếm có những Sĩ Quan người Pháp và Liên Hiệp Pháp có 2 loại huy chương trên ở cấp bậc Đại Úy.
-Chiến Thương Bội Tinh (Blessure de Guerre)
Đại Úy Chí đă 2 lần bị thương chiến trận thời gian ở Commandos du Nord VN:
-Lần thứ 1 bị đạn tại GIA XUYEN, TU KY, Tonkin ngày 4/07/51
-Lần thứ 2 bị mảnh súng cối tại VU XA, Fleuve Rouge, Tonkin ngày 4/03/54

5. THAM DỰ CÁC CHIẾN DỊCH:

Trong thời gian giữ chức vụ Tiểu Đoàn Trưởng Tiểu Đoàn 1 Đổ Bộ ( 1955-1956 ) Đại Úy Chí đă chỉ huy Tiểu Đoàn tham dự Chiến dịch Đinh Tiên Hoàng hành quân vào Đảo Ḥn Me, Ḥn Sóc, Luỳnh Quỳnh ở Rạch Giá, Chiến dịch Hoàng Diệu ( Rừng Sát ) Nguyễn Huệ ( Giồng Riềng, Rạch Giá ).

Trong 3 chiến dịch nói trên th́ chiến dịch Hoàng diệu hành quân truy lùng lực lương B́nh xuyên của Bảy Viễn và chiến dịch Nguyễn Huệ truy lùng tàn quân của Ba Cụt là có vài điểm quan trọng xẩy ra đáng nói :

Chiến dịch Hoàng Diệu:

1-Tiểu Đoàn 1 cũng có chạm súng lẻ tẻ với tàn quân B́nh xuyên nhưng đă tịch thu được một số tiền rất lớn của Bẩy Viễn chôn dấu tai Rừng Sát. Tiền nhiều quá phải dùng giang đĩnh LCVP thuộc Giang đoàn xung phong của Đại Úy Nguyễn Kiên Hùng vận chuyển tiền tịch thu được ra tàu Hải quân ở ngoài sông Ḷng tào. Không biết Bộ Chỉ Huy hành quân đem số tiền này đi đâu, và chia chác ra làm sao. Khi Đại Đội 3 (tôi) báo cáo t́m được nơi chôn dấu tiền th́ các ông Đại tá Dương Văn Minh, chỉ huy chiến dịch, Thiếu tá Phạm Văn Liễu Thủy Quân Lục Chiến đă có mặt ngay tại địa điểm đào thấy tiền chứa trong mấy chục cái lu sành bằng cỡ như thùng xăng 200 lít. Chấm dứt Hành quân trở về hậu cứ Tiểu đoàn có nhân được một ngân khoản, Đại Úy Tiểu Đoàn Trưởng đă chia đồng đều cho mỗi anh em là 47 đồng.

Tiểu Đoàn cũng được rất nhiều huy chương trong trận này. Đại Úy Bùi Phó Chí Roger Tiểu Đoàn Trưởng được ân thưởng Đệ Ngũ Đẳng Bảo Quốc Huân Chương kèm theo Anh Dũng Bội Tinh với nhành dương liễu.

2-Tại Rừng Sát là khu vực hành quân luôn luôn ngập nước khi thủy triều lên, và có rất nhiều cá Sấu. Thời điểm này có cuộc tổng tuyển cử để bầu Tổng thống.
Phần đông cử tri quân nhân thuộc Tiểu Đoàn 1 Đổ Bộ ở khu vực thường bị ngập nước đă phải cột vơng vào 2 cây Đước, ngồi trên đó để bỏ phiếu truất phế vua Bảo Đại và bầu Thủ tướng Ngô Đ́nh Diệm làm Tổng Thống Việt Nam Cộng Ḥa.

Riêng Đại Đội 3 hoạt động ở ven sông, luôn ngập nước nên thường nấu ăn, ăn và ngủ ở trên cây, nấu ăn th́ dùng 2 nón sắt 1 cái làm bếp và 1 cái làm nồi, treo trên cành cây,dùng củi đước. Đại đội chỉ đi hoạt đông được khi nước rút xuống.

Chiến Dịch Nguyễn Huệ:

Trận Giồng Riềng Rạch Giá, Tiểu đoàn đă bị tổn thất nhiều về nhân mạng của Đại Đội 2 và Đại Đội 3. Bên cạnh phi trường Rạch Sỏi, Rạch Giá cũng là nơi an nghỉ ngàn thu cho những anh em thuộc ĐĐ2 và ĐĐ3/TĐ1/Đổ Bộ đă hy sinh trong trận này.( Ngày 6 tháng 12 năm 1955)


Lễ bàn giao Tiểu Đoàn1 đổ bộ giữa Đại Úy Delayen và Đại Úy Bùi Phó Chí tại sân cờ Tiểu Đoàn ở Nha Trang

Đầu tháng 8 năm 1956, Tổng Thống Ngô Đ́nh Diệm bổ nhiệm Đại Úy Bùi Phó Chí Tiểu Đoàn Trưởng TĐ1/TQLC kiêm nhiệm chức vụ Xử Lư Thường Vụ chức vụ Liên Đoàn Trưởng Liên Đoàn Thủy Quân Lục Chiến thay thế Thiếu Tá Phạm văn Liễu và tiếp tục giữ chức vụ XLTV chức vụ Chỉ Huy Trưởng Liên Đoàn TQLC cho đến ngày 1-10-56.
Giải ngũ năm 1958, và làm việc tại ṭa Đại sứ Pháp tại Saigon một thời gian trước khi Ông cùng gia đ́nh qua định cư tại thành phố Perreux- Pháp quốc đến năm 1987.

6. XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN:

Trung tướng Phan Trọng Chinh qua trung gian của anh Phan Trọng Sinh đă cho biết một vài dữ kiện liên quan đến Tiểu Đoàn 3 Nhẩy dù và các đơn vị Commandos di chuyển từ Bắc vào Nam khi đất nước chia đôi năm 1954.

Cảm ơn anh Bùi Phó Minh con trai của Đại Úy Chí đă cho h́nh ảnh và bản sao những Quyết định, Nghị định, Sắc lệnh ghi lại những chiến tích hào hùng với Đệ Ngũ đẳng Bảo Quốc Huân Chương, Đệ Ngũ và Đệ Tứ đẳng Bắc Đẩu Bội Tinh trong đời binh nghiệp của thân phụ anh “Đại Úy Bùi Phó Chí Roger “.

Người anh cả Thủy Quân Lục Chiến mà mọi người kính trọng.

Ngô Văn Định
San Jose, California
Tết Ất Dậu 9-2-2005

 


Chiến Sử

Tiến tŕnh thành lập và phát triển  BC TQLC
Chiến sử TQLC
Binh Chủng TQLC
Sơ lược về BC TQLC
Trung Tá Lê Quang Trọng - Chỉ Huy Trưởng TQLCVN đầu tiên
Đại Úy Bùi Phó Chí vị Tiểu Đoàn Trưởng TQLC đầu tiên
Trung Tá Lê Nhữ Hùng - người đă góp công nhiều cho sự hùng mạnh của Đoàn Quân Mũ Xanh
Tiến tŕnh thành lập Chiến Đoàn & Lữ Đoàn
Lữ Đoàn 258
Lữ Đoàn 369
Tiểu Đoàn 1 - Quái Điểu
Tiểu Đoàn 1 PB - Lôi Hỏa
Tiểu Đoàn 2 - Trâu Điên
Tiểu Đoàn 3 - Sói Biển
Tiểu Đoàn 4 - Ḱnh Ngư
Tiểu Đoàn 5 - Hắc Long
Tiểu Đoàn 6 - Thần Ưng
Tiểu Đoàn 7 - Hùm Xám
Tiểu Đoàn 8 - Ó Biển
Tiểu Đoàn 9 - Mănh Hổ
Tiểu Đoàn Tổng Hành Dinh
Tiểu Đoàn Truyền Tin
Pháo Binh TQLC
Viết cho những người pháo thủ Mũ Xanh
Một đoạn đường trong cuộc đời Y Sĩ TQLC


1963 - 1967

Mật khu Đỗ Xá
Chiến dịch Sống T́nh Thương
Hành quân Hội Đồng Sẩm
Tiểu Đoàn 2 - Trận An Qúi
Tiểu Đoàn 2 - Trận chiến Tam Quan
Tiểu Đoàn 3 - Trận Bàng Long, Cay Lậy
Tiểu Đoàn 4 - Trận B́nh Giả lúc khởi đầu
Tiểu Đoàn 4 - B́nh Giả ơi! C̣n nhớ măi
Tiểu Đoàn 5 - Trận Mộ Đức
Tiểu Đoàn 5 - Trận Mộ Đức & Cái chết của vị TĐT
Chiến Đoàn A - Trận Phụng Dư
Chiến Đoàn A - Trận Đức Cơ
Chiến Đoàn B và TĐ-5 Dù Truy Kích CQ ở Ba Gia
Chiến Đoàn B - Cuộc hành quân đổ bộ Deckhouse V Sóng Thần


1968 - Mậu Thân

Tiểu Đoàn 6 - Trận Mậu Thân
TQLC Trong Tết Mậu Thân
Chiến Đoàn A - Trận Mậu Thân
H́nh Ảnh T/T Nguyễn Văn Thiệu thăm TĐ2/TQLC


1969 - 1970

Cuộc hành quân qua Cambodia
Tiểu Đoàn 4 - Hành quân Cambodia
Tiểu Đoàn 7 - Những ngày đầu
Tiểu Đoàn 8 - Trận Cam-Bốt
Lữ Đoàn B  - Vượt biên qua Kampuchia


1971 - Hạ Lào

Hành quân Lam Sơn 719
Tiểu Đoàn 1 PB - Lôi Hỏa sang Lào
Tiểu Đoàn 2 - Hành quan Lam Sơn 719
Tiểu Đoàn 3 PB - Căn cứ hỏa lực Hồng Hà
Tiểu Đoàn 4 - Đêm Hạ Lào sao dài quá!
Tiểu Đoàn 9 - Trận chiến Ba Ḷng
Tiểu Đoàn 9 - Trận chiến Động Cù Mông
Khoá 22 và Lam Sơn 719 Hạ Lào


1972 - Mùa hè đỏ lửa

TQLC/VN và cuộc tấn công của csBV tại Vùng I
Tiểu Đoàn 3 - Tại Đông Hà
Tiểu Đoàn 3 - Đối diện chiến xa địch
Tiểu Đoàn 3 PB - Tay đôi với tụi nó...
Tiểu Đoàn 4 - Mùa hè đỏ lửa
Tiểu Đoàn 5 - Những ngày đầu
Tiểu Đoàn 6 - Thần Ưng trong mùa hè đỏ lửa
Tiểu Đoàn 6 - Xé xác tăng địch
Tiểu Đoàn 7 - Ngày đầu cuộc chiến
Lữ Đoàn 258 - Chiến thắng Quảng Trị tháng 4, 1972
Công sản BV bị TQLC đánh bại tại Đông Hà
Hành lang máu
Tiểu Đoàn 9 - Trận chiến cầu Bến Đá
Tiểu Đoàn 9 - Rừng núi Barbara
Lữ Đoàn 369 - Trân sông Mỹ Chánh
Tái chiếm Cổ Thành Quảng Trị ngày 19-6-1972
Tiểu Đoàn 1 - Thử lửa đầu tiên
Tiểu Đoàn 1 - Nhảy vào Triệu Phong
Tiểu Đoàn 1 - Đổ bộ trong ḷng địch
Tiểu Đoàn 1 PB - 20,000 đạn đại bác mỗi ngày
Tiểu Đoàn 2 - Cuộc chiến Cổ Thành Quảng Trị
Tiểu Đoàn 2 - Tái chiếm Dinh Tỉnh Trưởng & Toà Hành Chánh Quảng Trị
Tiểu Đoàn 3 & 6 - Tiến về Quảng Trị
Tiểu Đoàn 3 - Tái chiếm Cổ Thành Quảng Trị
Tiểu Đoàn 3 - Dựng cờ
Tiểu Đoàn 5 - Hắc Long dậy sóng
Tiểu Đoàn 5 - Đánh trên đầu địch
Người Pháo Thủ TQLC trong cuộc chiến 1972
Pháo Binh TQLC và trận Quảng Trị
Cờ bay trên Cổ Thành Quảng Trị


1973 - 1974

Tiểu Đoàn 2 - Cửa Việt, một chiến thắng vẻ vang và ngậm ngùi
Tiểu Đoàn 3 PB - Trước khi ngưng bắn
Tiểu Đoàn 4 - Hành quân Cửa Việt
Lữ Đoàn 258 - Chiến tích sau cùng


1975

Hương lộ 555 lẻ loi
Tiểu Đoàn 7 và Lữ Đoàn 147
Lữ Đoàn 147 - Di tản chiến thuật
Tiểu Đoàn 4 - Trận đánh cuối cùng
Tiểu Đoàn 9 - Trận đánh cuối cùng
Băi biển Non Nước: Một kết thúc tức tưởi, oan nghiệt
Vị TĐT cuối cùng của Tiều Đoàn 1 Quái Điểu


Y Sĩ TQLC: Những người không thích sống lâu