Tiểu Đoàn 5 TQLC với trận đánh Mộ Đức, Quảng Ngăi

MX Dương Bửu Long

Vào khoảng gần cuối năm 1965, Tiểu đoàn 5 Thủy Quân Lục Chiến hoạt động trong vùng trách nhiệm thuộc tỉnh Quảng Ngăi. Ba (03) tháng hành quân cực nhọc đă hết. Ngày mai Tiểu đoàn sẽ được Không vận về Saigon nghỉ dưỡng quân. Hôm nay là ngày cuối cùng của Tiểu đoàn ở lại tỉnh lÿ nầy. Thiếu tá Dương Hạnh Phước, Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn vui vẻ hơn lúc nào hết bởi lẽ Thiếu tá vừa nhắn tin về, qua điện đàm, báo với vợ ở Saigon rằng: “ngày mai sẽ có mặt tại Saigon”. Thế nhưng, cái ngày mai hạnh phúc ấy đă không đến với Tiểu đoàn 5 Thủy Quân Lục Chiến.

1. Mở đầu buổi họp hành quân:

Thiếu tá Tiểu đoàn trưởng, với dáng điệu bực bội, chậm răi đọc bức mật điện của Bộ Tổng Tham Mưu Quân Lực Việt Nam Cộng Ḥa. Nội dung bức điện như sau: ... Chiếu theo nhu cầu hành quân, Bộ Tổng Tham Mưu, Quân Lực Việt Nam Cộng Ḥa quyết định gia tăng thời hạn tăng phái Tiểu đoàn 5 Thủy Quân Lục Chiến cho Tiểu Khu Quảng Ngải thêm 01 ngày. Mọi yêu cầu xin triển hạn thêm đều không được chấp thuận, v.v... Rồi buổi họp được tiếp tục theo thủ tục thường lệ: Thuyết tŕnh, ban lệnh hành quân, vẽ phóng đồ, v.v...

Ngày N tháng T năm 1965 (ngày mai) Tiểu đoàn 5 Thủy Quân Lục Chiến phải có mặt tại băi bốc, phi trường Quảng Ngải trước 8 giờ, được trực thăng vận xuống băi đáp gần mục tiêu (D), tiến chiếm thứ tự 4 mục tiêu (D), (C), (B) và (A).

Tin tức t́nh báo: ghi nhận có địch trong vùng hành quân. Dân cư trong vùng thiên về địch.

Bạn: Bộ binh cùng Thiết giáp án ngữ nằm chắn ngang giữa quốc lộ và mục tiêu (A), sẵn sàng làm lực lượng trừ bị.

Cuộc hành quân nầy phải hoàn tất nội trong ngày. Căn cứ vào bản đồ và phóng đồ, lộ tŕnh hành quân xuyên qua làng mạc. Bốn mục tiêu được khoanh tṛn ở những nơi có nhà cửa. Giới hạn của khu vực hành quân: bên trái là con sông, bên phải là một cánh đồng ruộng lúa. Chiều dài của lộ tŕnh hành quân đo được gần 20 cây số.

2. Diễn tiến hành quân:

- 10 giờ (ngày N, tháng T, năm 1965) - Hoàn tất việc đổ bộ bằng trực thăng vận. Theo đúng kế hoạch, Tiểu đoàn 5 Thủy Quân Lục Chiến được tách ra thành 2 cánh quân:

1) Cánh Tiểu đoàn trưởng (Thiếu tá Dương Hạnh Phước) làm nỗ lực chính, gồm Đại đội 4 (Trung úy Dương Bửu Long, Đại đội trưởng) đi đầu, Bộ chỉ huy Tiểu đoàn (-) đi giữa và Đại đội 2 (Trung úy Nguyễn Văn Phán, Đại đội trưởng) đi cuối, tiến chiếm trực tiếp 4 mục tiêu (D), (C), (B) và (A).

2) Cánh Tiểu đoàn phó (Đại úy Phạm Nhă) làm nỗ lực phụ, gồm Đại đội 1, Bộ chỉ huy Tiểu đoàn (-) và Đại đội 3, tiến song hành về phía bên trái cánh Tiểu đoàn trưởng.

Trên lộ tŕnh tiến quân có quá nhiều nhà cũng như ḿn bẫy do bọn Việt cộng gài lại. Mỗi cái nhà ở đây có địa đạo ăn thông với 1 hoặc 2 căn hầm ẩn núp nằm sâu trong ḷng đất. Ngay từ phút đầu, Đại đội 4 đă vất vả trong việc khám phá ḿn bẫy và đă phí phạm nhiều lựu đạn và khói màu khi lục soát các căn hầm bí mật của Việt cộng. V́ lẽ đó tốc độ hành quân bị chậm lại.

- 12 giờ 30 : Đại đội 4 chiếm mục tiêu (D). Vô sự. Khi rời (D) để tiến về mục tiêu (C), Đại đội 4 bắt đầu chạm địch lẻ tẻ và liên tục. Việt cộng vừa đánh trả vừa rút lui về phía mục tiêu (C). Bên ta có 2 binh sĩ bị thương nhẹ. Bên địch có thiệt hại nhưng không rơ.

- 16 giờ 20 : Đại đội 4 chiếm được mục tiêu (C). Đích thân Đại đội trưởng Đại đội 4 đến gặp trực tiếp Thiếu tá Tiểu đoàn trưởng đề nghị xin t́m điểm đóng quân đêm cho Tiểu đoàn, đồng thời xin tái tiếp tế đạn dược nhất là lựu đạn và khói màu cho Đại đội 4 với những lư do được tŕnh ra như sau: Không c̣n đủ thời gian để tiến chiếm 2 mục tiêu c̣n lại (B) và (A) v́ từ đây đến đó c̣n quá xa (hơn 10 cây số). Vả lại Đại đội 4 c̣n rất ít lựu đạn và khói màu, không đủ dùng nếu có trận chiến lớn xảy ra. Nhưng Tiểu đoàn trưởng ra lệnh dứt khoát phải tiếp tục tiến quân thật nhanh để hoàn thành nhiệm vụ nội trong ngày theo đúng kế hoạch dự trù với bất cứ giá nào ! Thi hành mệnh lệnh của Tiểu đoàn trưởng, Đại đội 4 gia tăng tốc độ hành quân, giảm thiểu việc lục soát hầm hố.

- 16 giờ 40 : Trong lúc di chuyển qua một khoảng đất trống trải, các Trung đội thuộc Đại đội 4 gặp phải 1 mương đào sâu và rộng (1,5 mét rộng, 2 mét sâu) nằm chắn ngang hướng tiến. Xa hơn, cách mương đào khoảng 15 - 20 mét là một hàng tre gai dầy và rậm chạy dài song song với mương đào. Đúng vào lúc này, địch ẩn nấp trong các hố chiến đấu ngụy trang đào dọc hàng tre gai, khai hoœa dữ dội. 2 khẩu đại liên từ 2 góc trái và phải của hàng tre nhả đạn không ngừng. Bị tấn công nơi trống trải, 2 trong 3 Trung đội thuộc Đại đội 4 đi tiên phong bị buộc phải bám vào con mương đào để chống cự. Mương đào th́ sâu, khẩu súng trở thành vô dụng. Binh sĩ ta chỉ c̣n một phương cách duy nhất là xử dụng lưu đạn để chiến đấu. Một Trung đội tiên phong (có nhiệm vụ bảo vệ sườn phải Đại đội 4) c̣n lại phải tạt về phải, bung ra ngoài đồng trống, núp vào các con đê để bắn trả. Chiến trận bùng nổ khốc liệt ngay từ phút đầu. Lưu đạn nổ ầm ́ làm rung chuyển mặt đất. Đạn B.40, B.41 của Việt cộng rơi tới tấp vào tuyến giữa, vào các vị trí chung quanh Ban chỉ huy Đại đội 4 và Bộ chỉ huy Tiểu đoàn (-) (lúc đó đang bố trí về hướng bên trái Ban chỉ huy Đại đội 4, cách khoảng 15 mét). Cùng một lúc, tại một vị trí nằm ngoài khu vực hành quân, cách cánh quân của ta về hướng bên phải độ 100 - 150 mét, một bộ phận của Việt cộng dùng súng đại bác 57 ly (SKZ) trực xạ vào hông phải Tiểu đoàn (-). Cũng chính ngay trong cơn băo lửa nầy, 1 quả đạn 57 ly đă nổ tung trúng ngay Bộ chỉ huy Tiểu đoàn (-). Hầu hết các thành viên trong Bộ chỉ huy Tiểu đoàn (-) đă hy sinh tại chỗ: Thiếu tá Tiểu đoàn trưởng Dương Hạnh Phước, Y sĩ Trung úy Lê Hữu Sanh, 2 cố vấn Mỹ (Thiếu tá cố vấn trưởng và Thượng sĩ âm thoại viên), 1 Sĩ quan Tiền sát Pháo binh, các Hạ Sĩ Quan trong Ban tham mưu Tiểu đoàn, các âm thoại viên Truyền tin và các Binh sĩ bảo vệ, ngoại trừ Sĩ quan Ban 3 Tiểu đoàn và Binh sĩ mang máy c̣n sống sót. Ngay sau cái chết của Tiểu đoàn trưởng, Sĩ quan Ban 3 Tiểu đoàn cũng như Ban chỉ huy Đại đội 4 đă cố gắng nhiều lần gọi máy liên lạc với Đại úy Phạm Nhă, Tiểu đoàn phó để báo cáo t́nh h́nh, nhưng không liên lạc được !!! T́nh h́nh nội bộ của Đại đội 4 càng trở nên xấu hơn khi Ban chỉ huy Đại đội 4 lần lượt mất liên lạc vô tuyến với các Trung đội 1, 2, và 3. Rồi th́, khoảng 15 phút sau đó, các Binh sĩ ở tuyến đầu bị đánh bật ra khoœi mương đào, vội vă rút lui về. Nương theo đà rút lui của Binh sĩ ta, một số Việt cộng, ḿnh trần, cổ quấn khăn dù, tràn tới tấn công nhưng bọn chúng đă bị Trung đội VKN (vũ khí nặng) thuộc Đại đội 4 bắn hạ. Số ít Việt cộng c̣n lại boœ chạy lui về hướng cũ. Khi tái bố trí số quân c̣n lại để ngăn chận những đợt tấn công kế tiếp của Việt cộng, Đại đội 4 hiện tại đă mất mát 3 Sĩ quan cấp Trung đội trưởng, chưa kể đến số đông anh em Hạ sĩ quan và Binh sĩ bị tử thương và bị thương hoặc mất tích: Chuẩn úy Trần Tử Phương, Trung đội trưởng Trung đội 3, tử thương; c̣n 2 Sĩ quan Trung đội trưởng 1 và 3 bị mất tích (hôm sau Đại đội 4 biết tin Chuẩn úy Lộc, Trung đội trưởng Trung đội 1 đă phá được ṿng vây, mặc dù bị thương nơi cánh tay, cùng 1 số quân nhân thuộc hạ đến được điểm án ngữ của đơn vị Bộ binh bạn).

Cùng hoàn cảnh tương tự như Đại đội 4, Đại đội 2 với nhiệm vụ bảo vệ mặt hậu cánh quân cũng bị một bộ phận của địch tập kích - phải lui dần về phía trước. Hai Đại đội (2 + 4) giờ đây quây quần pḥng thủ trong một khoảnh đất chật hẹp trong khi đạn B.40, B.41 và 57 ly không ngừng rót vào vị trí nầy và đă phải chiến đấu đơn độc - hoàn toàn mất liên lạc với cánh quân bạn (cánh Tiểu đoàn phó), không có Pháo binh, Phi cơ yểm trợ. Do đó, chẳng bao lâu sau, Đại đội 2 và Đại đội 4 bị bắt buộc phải rời boœ vị trí bất lợi nầy, rút nhanh ra bờ sông để bảo tồn lực lượng và chờ viện binh. Mặc dù bị Việt cộng xạ kích dữ dội trong lúc băng qua khu đất trống trải, 2 Đại đội đă đến được bờ sông. Và, cũng thật là bất ngờ, Đại đội 2 và Đại đội 4 đă gặp được cánh quân Tiểu đoàn phó đang có mặt tại các giao thông hào sâu cạnh bờ sông từ lúc nào !

Sau vài đợt Pháo binh bắn phá mục tiêu, Đại đội 4, mặc dù không c̣n cấp chỉ huy Trung đội trưởng, được lệnh Tiểu đoàn phó, xung phong 2 lần để tái chiếm mục tiêu - nhưng không thành công. V́ hoœa lực của địch vẫn c̣n quá mạnh. Có thêm 3 binh sĩ thuộc Đại đội 4 bị thương. Tính đến lúc đó Đại đội 4 vừa chết vừa bị thương 34 người.

17 giờ 30 - 18 giờ : Tiểu đoàn 5 Thủy Quân Lục Chiến nhận lệnh chuẩn bị băi đáp an toàn để đón tiếp 1 Sĩ quan cao cấp. Rồi th́ một trực thăng ló dạng từ xa, đột ngột hạ thấp độ bay, lượn sát ḍng sông rồi đáp ngay xuống băi đáp. Từ trên máy bay bước xuống, vị Đại tá Mỹ mặc quân phục ngụy trang (binh chủng Thủy Quân Lục Chiến). Sau ít phút trao đổi với Tiểu đoàn 5 Thủy Quân Lục Chiến về t́nh h́nh địch, bạn, địa h́nh địa thế của trận mạc, ông đă liên lạc với Đệ Thất Hạm Đội Mỹ để xin Không yểm. Sau đó máy bay Phantom (con Ma) của Mỹ, chia làm 3 đợt trước sau oanh kích mục tiêu dưới sự điều chỉnh của ông ta. Các mục tiêu ch́m đắm trong biển lửa.

7 giờ sáng ngày hôm sau : Tiểu đoàn 5 Thủy Quân Lục Chiến phản công tái chiếm mục tiêu và hoàn tất nhiệm vụ.

Kết luận:

Những sự kiện liên quan đến trận đánh Mộ Đức, Quảng Ngăi như:

1. Việt cộng có khả năng mở 2 mặt trận cùng một lúc (chính diện và hậu diện) và hàng trăm quả lựu đạn chày của bọn Việt cộng boœ lại tại các hầm hố đào dọc theo hàng tre gai.

2. Việc Tiểu khu Quảng Ngăi cố t́nh xin lưu giữ Tiểu đoàn 5 Thủy Quân Lục Chiến thêm 1 ngày và đă vẻ ra kế hoạch hành quân “bất khả thi”, phải chăng là những bằng chứng chỉ rơ ra rằng bọn Việt cộng đă có 1 gián điệp gài vào chức vụ cao trong Tiểu khu Quảng Ngăi và đẩy Tiểu đoàn 5 Thủy Quân Lục Chiến vào một thế trận đă được Cộng sản Bắc Việt phục sẵn chờ trong một địa thế chúng đă sắp xếp kỹ.

Dù đă 32 năm qua rồi, trận đánh Mộ Đức, Quảng Ngăi vẫn c̣n để lại cho người trong cuộc nhiều suy tư, thắc mắc và trăn trở mà vẫn không bao giờ có được câu trả lời thoœa đáng.

“Để tưởng nhớ các chiến sĩ anh hùng Tiểu đoàn 5 Thủy Quân Lục Chiến đă hy sinh trong trận chiến Mộ Đức”.

 


Chiến Sử

Tiến tŕnh thành lập và phát triển  BC TQLC
Chiến sử TQLC
Binh Chủng TQLC
Sơ lược về BC TQLC
Trung Tá Lê Quang Trọng - Chỉ Huy Trưởng TQLCVN đầu tiên
Đại Úy Bùi Phó Chí vị Tiểu Đoàn Trưởng TQLC đầu tiên
Trung Tá Lê Nhữ Hùng - người đă góp công nhiều cho sự hùng mạnh của Đoàn Quân Mũ Xanh
Tiến tŕnh thành lập Chiến Đoàn & Lữ Đoàn
Lữ Đoàn 258
Lữ Đoàn 369
Tiểu Đoàn 1 - Quái Điểu
Tiểu Đoàn 1 PB - Lôi Hỏa
Tiểu Đoàn 2 - Trâu Điên
Tiểu Đoàn 3 - Sói Biển
Tiểu Đoàn 4 - Ḱnh Ngư
Tiểu Đoàn 5 - Hắc Long
Tiểu Đoàn 6 - Thần Ưng
Tiểu Đoàn 7 - Hùm Xám
Tiểu Đoàn 8 - Ó Biển
Tiểu Đoàn 9 - Mănh Hổ
Tiểu Đoàn Tổng Hành Dinh
Tiểu Đoàn Truyền Tin
Pháo Binh TQLC
Viết cho những người pháo thủ Mũ Xanh
Một đoạn đường trong cuộc đời Y Sĩ TQLC


1963 - 1967

Mật khu Đỗ Xá
Chiến dịch Sống T́nh Thương
Hành quân Hội Đồng Sẩm
Tiểu Đoàn 2 - Trận An Qúi
Tiểu Đoàn 2 - Trận chiến Tam Quan
Tiểu Đoàn 3 - Trận Bàng Long, Cay Lậy
Tiểu Đoàn 4 - Trận B́nh Giả lúc khởi đầu
Tiểu Đoàn 4 - B́nh Giả ơi! C̣n nhớ măi
Tiểu Đoàn 5 - Trận Mộ Đức
Tiểu Đoàn 5 - Trận Mộ Đức & Cái chết của vị TĐT
Chiến Đoàn A - Trận Phụng Dư
Chiến Đoàn A - Trận Đức Cơ
Chiến Đoàn B và TĐ-5 Dù Truy Kích CQ ở Ba Gia
Chiến Đoàn B - Cuộc hành quân đổ bộ Deckhouse V Sóng Thần


1968 - Mậu Thân

Tiểu Đoàn 6 - Trận Mậu Thân
TQLC Trong Tết Mậu Thân
Chiến Đoàn A - Trận Mậu Thân
H́nh Ảnh T/T Nguyễn Văn Thiệu thăm TĐ2/TQLC


1969 - 1970

Cuộc hành quân qua Cambodia
Tiểu Đoàn 4 - Hành quân Cambodia
Tiểu Đoàn 7 - Những ngày đầu
Tiểu Đoàn 8 - Trận Cam-Bốt
Lữ Đoàn B  - Vượt biên qua Kampuchia


1971 - Hạ Lào

Hành quân Lam Sơn 719
Tiểu Đoàn 1 PB - Lôi Hỏa sang Lào
Tiểu Đoàn 2 - Hành quan Lam Sơn 719
Tiểu Đoàn 3 PB - Căn cứ hỏa lực Hồng Hà
Tiểu Đoàn 4 - Đêm Hạ Lào sao dài quá!
Tiểu Đoàn 9 - Trận chiến Ba Ḷng
Tiểu Đoàn 9 - Trận chiến Động Cù Mông
Khoá 22 và Lam Sơn 719 Hạ Lào


1972 - Mùa hè đỏ lửa

TQLC/VN và cuộc tấn công của csBV tại Vùng I
Tiểu Đoàn 3 - Tại Đông Hà
Tiểu Đoàn 3 - Đối diện chiến xa địch
Tiểu Đoàn 3 PB - Tay đôi với tụi nó...
Tiểu Đoàn 4 - Mùa hè đỏ lửa
Tiểu Đoàn 5 - Những ngày đầu
Tiểu Đoàn 6 - Thần Ưng trong mùa hè đỏ lửa
Tiểu Đoàn 6 - Xé xác tăng địch
Tiểu Đoàn 7 - Ngày đầu cuộc chiến
Lữ Đoàn 258 - Chiến thắng Quảng Trị tháng 4, 1972
Công sản BV bị TQLC đánh bại tại Đông Hà
Hành lang máu
Tiểu Đoàn 9 - Trận chiến cầu Bến Đá
Tiểu Đoàn 9 - Rừng núi Barbara
Lữ Đoàn 369 - Trân sông Mỹ Chánh
Tái chiếm Cổ Thành Quảng Trị ngày 19-6-1972
Tiểu Đoàn 1 - Thử lửa đầu tiên
Tiểu Đoàn 1 - Nhảy vào Triệu Phong
Tiểu Đoàn 1 - Đổ bộ trong ḷng địch
Tiểu Đoàn 1 PB - 20,000 đạn đại bác mỗi ngày
Tiểu Đoàn 2 - Cuộc chiến Cổ Thành Quảng Trị
Tiểu Đoàn 2 - Tái chiếm Dinh Tỉnh Trưởng & Toà Hành Chánh Quảng Trị
Tiểu Đoàn 3 & 6 - Tiến về Quảng Trị
Tiểu Đoàn 3 - Tái chiếm Cổ Thành Quảng Trị
Tiểu Đoàn 3 - Dựng cờ
Tiểu Đoàn 5 - Hắc Long dậy sóng
Tiểu Đoàn 5 - Đánh trên đầu địch
Người Pháo Thủ TQLC trong cuộc chiến 1972
Pháo Binh TQLC và trận Quảng Trị
Cờ bay trên Cổ Thành Quảng Trị


1973 - 1974

Tiểu Đoàn 2 - Cửa Việt, một chiến thắng vẻ vang và ngậm ngùi
Tiểu Đoàn 3 PB - Trước khi ngưng bắn
Tiểu Đoàn 4 - Hành quân Cửa Việt
Lữ Đoàn 258 - Chiến tích sau cùng


1975

Hương lộ 555 lẻ loi
Tiểu Đoàn 7 và Lữ Đoàn 147
Lữ Đoàn 147 - Di tản chiến thuật
Tiểu Đoàn 4 - Trận đánh cuối cùng
Tiểu Đoàn 9 - Trận đánh cuối cùng
Băi biển Non Nước: Một kết thúc tức tưởi, oan nghiệt
Vị TĐT cuối cùng của Tiều Đoàn 1 Quái Điểu


Y Sĩ TQLC: Những người không thích sống lâu