TĐ4 - Trận đánh cuối cùng

 MX Trần-Ngọc-Toàn

1. Địa thế:

Từ Huế đi ra Quăng-Trị, vượt con sông Bồ, đến cây số 17 qua khỏi ấp Thượng-An, bắt đầu một con dốc ngắn dẩn lên một dải địa-h́nh cao hơn mặt nước biển 50 thước nối dài đến quận Phong Điền và Mỹ-Chánh tiếp giáp với tĩnh Quăng-Trị về phía Bắc.

Phía Đông là quận Quăng-Điền nối ra sông Vĩnh-Định và Phá Tam-Giang. Phía Tây, thung lũng b́nh nguyên nối dài dưới chân rặng núi Trường-Sơn với xóm làng và ruông lúa dọc theo bờ Bắc con sông Bồ, vốn là quê của Tướng Việt-Cộng Nguyễn-Chí-Thanh đă tử-thương trong Mật-khu miền Đông Nam-Bộ vào đầu thập niên 1960. Con đường sắt từ Huế ra Quăng-Trị chạy song song về phía Tây với Quốc Lộ I qua hai chiếc cầu bắt ngang sông Bồ. Chiếc cầu sắt được xây dựng từ hồi Pháp thuôc vẫn c̣n nguyên vẹn. Chiềc cầu trên QLI đă được Công-binh Hoa-Kỳ thay tạm bằng cầu gỗ.

2. Phối-trí quân:

Từ sau ngày Lữ-Đoàn 3 Nhảy-Dù được lệnh di-chuyển vào Đà-Nẵng, tháng 6 năm 1974, Lữ-Đoàn 147 TQLC trách-nhiệm trấn-giữ mặt trận Phong-Điền dọc theo tuyến QL1 ra Mỹ-Chánh, Quăng-Trị với Lữ-Đoàn 1 Thiết-Kỵ đóng tại căn-cứ Ḥa-Mỹ.

Tiểu-Đoàn 4 TQLC được tăng-phái Tiểu-Đoàn 130 Địa-phương quân Huế trấn-giữ pḥng tuyến phía Tây sát chân rặng núi Trường-Sơn với ngọn dồi 51 dôi ra thung-lũng dầy cỏ tranh, nối liền tuyến pḥng-thủ cũa TĐ7TQLC về phía Bắc và TĐ5 TQLC ở phía Nam.

Một Pháo-Đội 155 ly TQLC được bố trí tại Thượng An do một Trung Đội trừ bị của TĐ4TQLC bảo vệ. TĐ135 ĐPQ được đưa ra chạm tuyến ngay giữa pḥng-tuyến của TQLC.

3. T́nh h́nh quân VC:

Từ sau ngày kư-kết Hiệp định Paris năm 1974, với nguồn tiếp-viện không ngừng của Liên-bang Sô-Viết và Trung-Cộng, VC đă khai mở thêm tuyến đường xâm-nhập, từ Bắc vào Nam, nằm ở phía Đông dảy Trường-Sơn, với ám số 555B hoặc Trường-Sơn Đông, suốt từ Nghệ-Tĩnh vào tận Kon-Tum, Plei-Ku.

Lợi dụng sơ-hở của Hịêp-định Paris, VC đă ngang-nhiên chuyển quân lính và đại pháo cùng xe tăng ngày lẫn đêm vào Nam, ngay trước mắt của quân pḥng vệ TQLC mà Ủy Ban Kiểm Soát Đ́nh Chiến chỉ ghi-nhận chiếu-lệ.

Từ giữa năm 1974, suốt từ Mỹ-Chánh vào sông Bồ, Huế, VC cho bọn Tập-kết 1954 và quân chính-qui hàng đêm xâm qua những khe hở của pḥng tuyến TQLC vào ém-dấu ở Hải-Lăng, Quăng-Trị và Quăng-Điền, Huế.

Nhiều toán xâm-nhập đă bị TQLC phục-kích tiêu-diệt hoặc bị ḿn Claymore gài trên nhưng lối ṃn gây tổn-thất.

Trung-Đoàn B́nh-Trị-Thiên đă được thành-lập để tạo cuộc nỗi dậy ở địa-phương nhằm kết-hợp với quân chính-quy từ Miền Bắc khi vượt tuyến sông Thạch-Hăn xâm-chiếm Miền Nam.

Các loại vũ-khí cũng được chuyển-tải vào những điểm “tập-kềt” từ đường Trường-Sơn Đông và ngay cả mặt biển dưới dạng tàu đánh cá. Điễn h́nh là chiếc tàu sắt chở vũ-khí và lương khô Trung-Cộng đă bị Thiết-giáp của ta bắn ch́m ngay cửa biển Mỹ-Thủy, Quăng-Trị, giữa năm 1974.

4. Diễn-Tiến Trận Đánh:

Tiểu-đoàn 4 TQLC với 4 Đại-đội tác-chiến và 1 Đại-đội Chỉ-Huy & Hành-chánh bố-trí TĐ135 ĐPQ Huế tăng-phái từ chóp cao độ phía Nam, giáp với xóm làng Thượng An Hạ dọc theo bờ Bắc sông Bồ men theo bờ núi cao chạy về phía Bắc, nh́n xuống thung-lũng hẹp với ruộng lúa và cỏ tranh cao ngập đầu người lớn tiếp giáp vào tận chân núi Trường Sơn. Nối liền là ĐĐ 1 và ĐĐ2 bắt tay với Tiểu-đoàn 7 TQLC trên mạn Bắc. Đại-đội 4 làm trừ-bị. Đại-đội 3 đóng quân bảo-vệ Bộ Chỉ-Huy Tiểu-Đoàn ngay sát QLI phía sau với 1 Trung-Đội tăng-phái giữ an-ninh cho Pháo-đội 155 ly TQLC ở Thượng-An.

Ngày 11 tháng 3 năm 1975, Ban-Mê-Thuột bị thất-thủ trước sức ép tấn-công của 3 Sư-đ̣an CS Bắc-Việt.

Ngày 15 tháng 3 năm 1975, Trung-đoàn B́nh-Trị-Thiên CS mở cuộc tấn-kích, vào lúc 4giờ sáng, qua pḥng tuyến của TĐ4 TQLC.

Trước khi thọc mủi dùi lấn chiếm ngọn Đồi 51, do 1 Trung-Đội của ĐĐ 2 trấn giữ với 1 tổ Súng không giật 90 ly, xuyên tuyến pḥng-ngự của ĐĐ2, quân CSBV đă pháo-kích hàng trăm quả đạn 100, 120, và 130ly lên suốt các cứ điểm của TĐ 4 TQLC.

Sơ-khởi, Trung-đội do Thiếu Úy Sáng chỉ-huy bị tràn-ngập trên ngọn Đồi 51. Thiếu Úy Sáng tử thương tại mặt trận với Hạ sĩ Nguyễn-Văn-Hồng Tổ-trưởng Tổ SKZ 90ly hy-sinh sau nhiều loạt súng chận đứng đợt tấn-công gây cho VC tổn-thất nặng nề. Tức th́, ngay sau đó, khi trời c̣n tối mịt, ĐĐ4 được điều-động tiến lên , từ phía sau, tăng-cường cho Đại-Đội 2 để thu quân tiến chiếm lại ngọn Đồi 51.

Do quân số VC đă bị tổn thất-nặng khi tiến chiếm cao điểm 51, tờ mờ sáng ngày 16 tháng 3 năm 1975, ĐĐ2/TĐ4 TQLC đă tái-chiếm cứ-điểm chiến-thuật 51 và lập lại pḥng-tuyến.

VC đă rút chạy vào núi bỏ lại hơn 10 xác chết và 60 vũ-khí các loại.Trong số có 1 khẩu Súng Cối Trung-Cộng 61 ly, B41, AK47 và 3 khẩu Tiểu-Liên Tiệp-Khắc K59 mới xuất-hiện trên chiến-trường là nột loai tiểu-liên ṇng ngắn có thể thu nhỏ lại như một khẩu súng lục.

Cùng một lúc, với những phát đạn pháo kích mở đầu cuộc tấn-kích, VC đă xách-động dân chúng trong Quận Quăng-Điền cùng với quân-số chính-quy xâm-nhập cở Tiểu-Đoàn đă bắt loa gây rối loạn phía sau trận tuyến ra vẻ như một nổi dậy của “Nhân dân” Quăng Điền.

Tương tự, ở mặt trận phía Bắc Mỹ-Chánh, tại Hải-Lăng, Quăng-Trị, chúng cũng dàn dựng một cuộc nổi dậy của dân chúng cùng một lúc với cuộc vượt tuyến tấn-kích.

Rạng ngày 16 tháng 3 năm 1975, Sư-Đoàn TQLC đă điều-động Lữ-Đoàn 369 phối-hợp với Lữ-Đoàn 1 Kỵ-Binh tiến đánh vào cà hai mặt trận.

LĐ-TQLC đă bắt được 112 tù binh CSBVvới quân-phục quân chính-quy và vũ-khí.

Đặc biệt là 15 khẩu K59 c̣n mới tinh.

Đồng thời, trước khi nổ súng tấn-công, đặc-công VC đă ôm bụi cây khô thả trôi theo ḍng sông Bồ, với chất nổ bọc trong bao nylon, định gài vào chân cầu sông Bồ để phá sập nhưng đă bị quân-nhân thuộc 1 Trung-đội của ĐĐ3-TĐ4 TQLC tăng-cường giữ cầu, bắn hạ.

Ḿn nổ chỉ làm lệch nhẹ một vài nhịp cầu phía Nam. Xác của 2 tên đặc-công đă nổi lên sáng hôm sau ở Phong-Điền. Công-Binh của Quân-Đoàn I đă bắt ngay một nhịp cầu Bailey nối lại giao-thông ngay ngày hôm sau là 16 tháng 3 năm 1975.

Kết-quả về phía TĐ4 TQLC tổn thất 7 chiến-binh trong đó có Thiếu Úy Sáng và Hạ sĩ Hồng, vũ khi đươc băo toàn.

Ngày 16 tháng 3 năm 1975, dân chúng từ Quăng-Trị ùn ùn kéo nhau chạy về Huế, vừa đi bộ, vừa xe kéo tay, xe đạp thồ khi được tin Lữ-Đoàn 369 TQLC bàn-giao vị-trí đóng quân cho Liên-Đoàn 15 Biệt-Động-Quân và Liên-Đoàn Địa-Phương-Quân tĩnh Quăng-Trị, rút về Đà-Nẵng theo lệnh của Quân-Đoàn.

Biến cố Cao-Nguyên Trung-phần thất-thủ và cuộc tái phố- trí quân của Nhảy-Dù và TQLC đă khiên cho mọi người chẳng c̣n quan-tâm đến chiến-thắng trong trận đánh cuối cùng của Tiểu-Đ̣an 4 TQLC. Và từ đó, TĐ4 TQLC chỉ thi-hành lệnh di-tản bỏ Quăng-Trị, Huế cho đến ngày 30 tháng 4 năm 1975 đầy tang-thương và chua xót khi nghe lệnh “Buông Súng” của Cựu Đại-Tướng Dương-Văn-Minh.

MX Trần Ngọc Toàn

 


Chiến Sử

Tiến tŕnh thành lập và phát triển  BC TQLC
Chiến sử TQLC
Binh Chủng TQLC
Sơ lược về BC TQLC
Trung Tá Lê Quang Trọng - Chỉ Huy Trưởng TQLCVN đầu tiên
Đại Úy Bùi Phó Chí vị Tiểu Đoàn Trưởng TQLC đầu tiên
Trung Tá Lê Nhữ Hùng - người đă góp công nhiều cho sự hùng mạnh của Đoàn Quân Mũ Xanh
Tiến tŕnh thành lập Chiến Đoàn & Lữ Đoàn
Lữ Đoàn 258
Lữ Đoàn 369
Tiểu Đoàn 1 - Quái Điểu
Tiểu Đoàn 1 PB - Lôi Hỏa
Tiểu Đoàn 2 - Trâu Điên
Tiểu Đoàn 3 - Sói Biển
Tiểu Đoàn 4 - Ḱnh Ngư
Tiểu Đoàn 5 - Hắc Long
Tiểu Đoàn 6 - Thần Ưng
Tiểu Đoàn 7 - Hùm Xám
Tiểu Đoàn 8 - Ó Biển
Tiểu Đoàn 9 - Mănh Hổ
Tiểu Đoàn Tổng Hành Dinh
Tiểu Đoàn Truyền Tin
Pháo Binh TQLC
Viết cho những người pháo thủ Mũ Xanh
Một đoạn đường trong cuộc đời Y Sĩ TQLC


1963 - 1967

Mật khu Đỗ Xá
Chiến dịch Sống T́nh Thương
Hành quân Hội Đồng Sẩm
Tiểu Đoàn 2 - Trận An Qúi
Tiểu Đoàn 2 - Trận chiến Tam Quan
Tiểu Đoàn 3 - Trận Bàng Long, Cay Lậy
Tiểu Đoàn 4 - Trận B́nh Giả lúc khởi đầu
Tiểu Đoàn 4 - B́nh Giả ơi! C̣n nhớ măi
Tiểu Đoàn 5 - Trận Mộ Đức
Tiểu Đoàn 5 - Trận Mộ Đức & Cái chết của vị TĐT
Chiến Đoàn A - Trận Phụng Dư
Chiến Đoàn A - Trận Đức Cơ
Chiến Đoàn B và TĐ-5 Dù Truy Kích CQ ở Ba Gia
Chiến Đoàn B - Cuộc hành quân đổ bộ Deckhouse V Sóng Thần


1968 - Mậu Thân

Tiểu Đoàn 6 - Trận Mậu Thân
TQLC Trong Tết Mậu Thân
Chiến Đoàn A - Trận Mậu Thân
H́nh Ảnh T/T Nguyễn Văn Thiệu thăm TĐ2/TQLC


1969 - 1970

Cuộc hành quân qua Cambodia
Tiểu Đoàn 4 - Hành quân Cambodia
Tiểu Đoàn 7 - Những ngày đầu
Tiểu Đoàn 8 - Trận Cam-Bốt
Lữ Đoàn B  - Vượt biên qua Kampuchia


1971 - Hạ Lào

Hành quân Lam Sơn 719
Tiểu Đoàn 1 PB - Lôi Hỏa sang Lào
Tiểu Đoàn 2 - Hành quan Lam Sơn 719
Tiểu Đoàn 3 PB - Căn cứ hỏa lực Hồng Hà
Tiểu Đoàn 4 - Đêm Hạ Lào sao dài quá!
Tiểu Đoàn 9 - Trận chiến Ba Ḷng
Tiểu Đoàn 9 - Trận chiến Động Cù Mông
Khoá 22 và Lam Sơn 719 Hạ Lào


1972 - Mùa hè đỏ lửa

TQLC/VN và cuộc tấn công của csBV tại Vùng I
Tiểu Đoàn 3 - Tại Đông Hà
Tiểu Đoàn 3 - Đối diện chiến xa địch
Tiểu Đoàn 3 PB - Tay đôi với tụi nó...
Tiểu Đoàn 4 - Mùa hè đỏ lửa
Tiểu Đoàn 5 - Những ngày đầu
Tiểu Đoàn 6 - Thần Ưng trong mùa hè đỏ lửa
Tiểu Đoàn 6 - Xé xác tăng địch
Tiểu Đoàn 7 - Ngày đầu cuộc chiến
Lữ Đoàn 258 - Chiến thắng Quảng Trị tháng 4, 1972
Công sản BV bị TQLC đánh bại tại Đông Hà
Hành lang máu
Tiểu Đoàn 9 - Trận chiến cầu Bến Đá
Tiểu Đoàn 9 - Rừng núi Barbara
Lữ Đoàn 369 - Trân sông Mỹ Chánh
Tái chiếm Cổ Thành Quảng Trị ngày 19-6-1972
Tiểu Đoàn 1 - Thử lửa đầu tiên
Tiểu Đoàn 1 - Nhảy vào Triệu Phong
Tiểu Đoàn 1 - Đổ bộ trong ḷng địch
Tiểu Đoàn 1 PB - 20,000 đạn đại bác mỗi ngày
Tiểu Đoàn 2 - Cuộc chiến Cổ Thành Quảng Trị
Tiểu Đoàn 2 - Tái chiếm Dinh Tỉnh Trưởng & Toà Hành Chánh Quảng Trị
Tiểu Đoàn 3 & 6 - Tiến về Quảng Trị
Tiểu Đoàn 3 - Tái chiếm Cổ Thành Quảng Trị
Tiểu Đoàn 3 - Dựng cờ
Tiểu Đoàn 5 - Hắc Long dậy sóng
Tiểu Đoàn 5 - Đánh trên đầu địch
Pháo Binh TQLC và trận Quảng Trị
Cờ bay trên Cổ Thành Quảng Trị


1973 - 1974

Tiểu Đoàn 2 - Cửa Việt, một chiến thắng vẻ vang và ngậm ngùi
Tiểu Đoàn 3 PB - Trước khi ngưng bắn
Tiểu Đoàn 4 - Hành quân Cửa Việt
Lữ Đoàn 258 - Chiến tích sau cùng


1975

Hương lộ 555 lẻ loi
Tiểu Đoàn 7 và Lữ Đoàn 147
Lữ Đoàn 147 - Di tản chiến thuật
Tiểu Đoàn 4 - Trận đánh cuối cùng
Tiểu Đoàn 9 - Trận đánh cuối cùng
Vị TĐT cuối cùng của Tiều Đoàn 1 Quái Điểu