NHỮNG NGY THƠ ẤU CỦA MỘT CHIẾN SĨ QLVNCH
( Trch Trong Hồi K CUỘC ĐỜI ĐỔI THAY )

Cựu chiến hữu Nguyễn Minh Chu

Thưa qu vị, ti đ hn hạnh được đọc nhiều quyển sch hồi k trong nhiều năm qua, c qu vị cựu chiến hữu đ viết rất nhiều về cuộc đời chiến sĩ gian khổ, ho hng v oanh liệt qua rất nhiều trận đnh trong những năm chinh chiến. Tơi cũng c đọc sch của nh văn Phan Nhựt Nam viết nhiều về hồn cảnh đau thương của đất nước Việt Nam. Nhiều vị cựu t cải tạo cũng đ kể lại cuộc sống lao t CS thật đau đớn, nhục nh -chề trong cc trại tập trung từ Bắc ch Nam sau 30 thng 4 năm 1975. C những vị đ viết hồi k kể lại đời sống lưu vong chẳng mấy vui, v với tuổi đời mn mi sau những năm lao t Cộng sản m phải bắt đầu lại cuộc sống mới nơi xứ lạ qu người v lng lun ray-rức nhớ về qu hương v:

 

Mang thn mất nước lưu vong

Lạc loi xứ lạ kiếm tm tự do

Nước ta xứ b nhỏ ngho

Nhưng  khng đu snh cho bằng Việt Nam

(Bi thơ Bơ Vơ - TN) 

                               

Ngoi ra ti cn c đọc một vi cuốn hồi k m tc giả đ viết kể lại cuộc đời mnh từ tuổi ấu thơ của một cậu ấm với cuộc sống trn đầy hạnh phc trong gia đnh giu c, rồi lớn ln c quyền chức cao sang, dưới tay c binh hng tướng mạnh của một đời binh nghiệp thật huy hong.

 

Trong khi đ c biết bao thanh nin cng thế hệ đ sống trong kiếp ngho kh, khi lớn ln đ theo tiếng gọi của đất nước tnh nguyện vo qun đội với cấp bực Binh nh hoặc Hạ sĩ quan, để chiến đấu bảo vệ miền Nam tự do. Họ đ trải qua cuộc đời binh nghiệp rất gian khổ, v họ l những chiến sĩ lun lun ở tuyến đầu trước lằn tn mũi đạn của qun th. Qy vị cũng thừa hiểu trong mỗi trận chiến số thương vong của hng Binh lun l tỷ lệ cao hơn cấp chỉ huy nhiều lắm. Trong binh thơ c cu: NHỨT TƯỚNG CNG THNH VẠN CỐT KH. Nhưng rồi vận nước đổi thay, sau ngy 30 thng 4 năm 1975 họ v những thương phế binh l những người bị bỏ lại chịu sự kỳ thị bạo tn của bọn Cộng sản cầm quyền, chỉ v họ:

 

Yu  thương đất nước Việt Nam

m thầm  hiến trọn đời trai sa trường

Bước chn trn khắp mọi miền

Hiểm nguy khng ngại ch trai phỉ nguyền

No hay lại c thng Tư

X tan đời lnh vạn người khổ đau...

 ( Bi thơ Tưởng Niệm Người Chiến Sĩ QLVNCH của TN )

 

Trong bi viết nầy tơi xin ni về cuộc đời nin thiếu ngho khổ của một người lnh QLVNCH cũng như của biết bao những chiến sĩ đ từng lớn ln trong thời chiến tranh khi lửa. Tơi xin ni về cuộc sống đng thương tm của những đứa trẻ ngho sanh ra trong thập nin 30 v 40. C những sự thật phũ phng m t ai ni ra trong hồi k về cuộc sống rất thật của những đứa trẻ bất hạnh ấy. 

 

Ti muốn viết bi ny gip con chu chng ta thấy được ci khốn khổ nơi qu hương Việt Nam ngho nn, để biết được gi trị của cuộc sống m cha ng đ trải qua trong thời thơ ấu đ phải nhẫn nại, hy sinh phấn đấu để đến by giờ chng mới c được cuộc sống như ngy nay.

 

Vợ ti được may mắn c cuộc sống hạnh phc trong gia đnh kh giả nhưng rất thng hiểu hon cảnh lận đận của ti, suốt đời hy sinh cho chồng con v lun bn ti để đở đầng v an-ủi ti trong những lc thăng trầm.

Tiếng Chung Cha

Tiếng chung ai đnh ngn vang
Trn cha triền ni Hawaii đảo hiền
Nhn du gh tạt viếng cha
Thong-dong rảo bước qua cầu bắc ngang
Thp chung bn tri đi vo 
Ao hồ c lội bao quanh sn cha 
Mặt sau ni đ thật xanh
Đỉnh cao đỉnh thấp my m phủ quanh

Từ từ đi đến dy chung
Giựt lần thứ nhứt nguyện cầu mẹ cha
Thot cơn bịnh tật tai qua
Giựt thm lần nữa nguyện cầu cc con
Thương nhau yu mẹ knh cha
Sống vui hạnh phc chu ngoan học hnh
Giựt thm tiếng cuối cho chồng
Mau mau hồi phục an lnh đứng đi
Ba lần chung đổ ngn nga...
Vang rền rừng ni, mong vang tận trời!
Thấu cho tm nguyện khấn cầu
Cứu cho thot khỏi, xế chiều thảnh thơi.

 (Lm tại Haiwaii, May/2002)

Tuyết Nga


Ti xin ghi hai cu thơ để tỏ lng cm ơn người vợ đ suốt đời hy sinh ho chồng con v đ chịu nhiều đắn cay với đời binh nghiệp của ti.   
L lnh anh khng bao giờ chết
Cuộc đời thay đổi vẫn cn em
MC

Những ngy thơ ấu với nỗi buồn mất mẹ.

Hng năm dến ngy lễ Mẹ
Lng ti xao xuyến bồi hồi tiếc thương
Tiếc cho mẹ đ đi rồi
Ti thm ti khc ci tnh mẹ con...
(Bi thơ Mất Mẹ - TN)


 
Ti sanh ra trong một gia đnh trung lưu vo giữa thập nin 30, tại Vĩnh Long, một tỉnh của vng đồng bằng sng Củu-Long , xứ nước ngọt v người dn hiền ha. Cha ti l cng chức cho Php v mẹ c cơ sở thương mại, cuộc sống lc ấy tương đối sung tc. Ti vừa ln năm, nhưng ti c tr nhớ rất tốt, ti nghĩ c lẽ v đ trải qua những biến cố đau đớn lm ti khng thể qun. Ti cn nhớ cha ti c mua một xe hơi mu đỏ sậm, sau nầy được biết l xe Peugeot 203, thời đ nh c xe hơi rất hiếm. Mỗi lần về qu Nội ở Cao Lnh hay qu Ngoại ở Tr Vinh, tất cả gia đnh ngồi chen chc chật nch. Khi xe của chng ti về gần đến lng, b con, lối xm a ra đường lộ đất vui mừng đn tiếp chng ti v khng ngớt lời khen xe hơi sao đẹp qu!. ng b c bc rất thương v qu mến chng ti. 

Nhưng cuộc sống hạnh phc của ti chẳng được bao lu. Mẹ ti mất sớm khi sanh đứa em thứ mười bị băng huyết, để lại 9 người con, lớn nhứt l 2 chị song thai mới ln 15 tuổi.


 
Vo thời đ ngnh Y-khoa cn rất km. Ti cn nhớ vo khoảng 5 giờ chiều, ba anh em chng ti đang n đa trước sn ở từng dưới nh, hai chị cả hơ hi chạy xuống bảo Ba chng ti đi tiểu gấp rt vo một ci t cho Mẹ ti uống, v Mẹ đang sanh v bi bịnh nặng. Sau nầy mới biết l Mẹ chng ti bị bể tử cung m bc sĩ đỡ đẻ cho Mẹ ti khng thể cầm mu được, nn b con lối xm cho uống nước tiểu để hi vọng cứu chữa được. Sau đ khoảng nữa giờ, Mẹ chng ti bị kiệt sức v tắt thở, em t ti vừa mới cho đời, v ngộp thở nn cũng theo Mẹ ti sau đ chẳng bao lu. Mấy chị ti chạy xuống khc thảm thiết ni l m đ chết rồi, mấy em ln gặp m. Cảm gic của ti lc ấy khng biết xc động mạnh v chưa hiểu Mẹ chết l thế no?, nhưng thấy mấy anh chị khc thảm thiết l a khc theo. Ngy sau đ khi Mẹ ti được liệm vo quan ti, ti mới biết Mẹ chết l khng bao giờ gặp lại Mẹ, cn hai thằng em t cn nhỏ dại qu chưa biết g, nn ai hỏi M đu th trả lời l M ngủ. 

Gia đnh bị ph sản.

Hinh Cha 1938Một năm sau, Cha chng ti c b kế mẫu, b chẳng lm g chỉ ăn xi tiu ph, nn sự nghiệp, ti sản, tiền ti đều tiu tan sau ci chết của Mẹ chng ti. Cuộc sống thật l th thảm như chng ti bị rơi từ trn cao xuống vực thẩm. Gnh gia đnh qu nặng, đồng lương cng chức khng đủ nui sống lc nầy, nn Cha ti bn định với mấy anh chị rằng chng ti phải chia ra lm hai gnh, một nửa theo Cha v b mẹ ghẻ về Bạc Liu để lập cơ sở lm ăn mới, cn một nửa gồm chị cả v ba đứa em t chng ti về sống nhờ với ng b Ngoại v Cậu Mơ tại Tr Vinh. Tin buồn nầy lm mấy anh chị ti khc ln thảm thiết như ngy no Mẹ ti vừa mới mất. 

Hồn Mẹ Hiện Về v Chuyện Nhập Hồn.
Hinh Me 1938 Một thng sau khi Mẹ ti mất, đứa em t ti mới hai tuổi thường đm hay la khc: khng muốn ngủ với M, khng muốn ngủ với M, lm cả nh ai cũng giật mnh thức dậy v nghĩ chắc Mẹ chng ti hiện hồn về. By giờ ti cũng cn nhớ l c một hai lần, vo giữa đm khuya thật yn tỉnh, trong giấc ngủ chập chờn, ti thấy một bng đen nhỏ nhắn giống dng người của Mẹ ti đứng nơi chn giường, lc ấy ti rất mừng v sợ. Mừng v nhớ Mẹ v muốn gặp lại Mẹ, nhưng lại sợ ma nn bn nhắm đi mắt lại rồi ngủ qun đi. Lc ấy, mấy anh chị ni chắc Mẹ hiện hồn về thăm, v chng ti cn qu nhỏ nn hiện về thăm con trong đm khuya canh vắng. Từ đấy về sau, mỗi đm ti cứ sợ thấy lại ci bng đen đ.

Một ngy nọ sau buổi cơm chiều, ba anh em t chng ti đang chơi đa ở tầng lầu dưới, chị cả ti vội v chạy xuống lầu gọi: M về thăm, cc em ln đy gặp M. Chng ti chạy ln lầu th chẳng thấy Mẹ đu m thấy b d ghẻ mặt xanh xao, đi mắt thim thiếp, đang nằm trn giường trước bn thờ của Mẹ chng ti. Với giọng u ớ tương tợ như tiếng Mẹ ti, b ni rằng: Chu, Đang v Hong đ hả?, hy lại gần M, M nhớ tụi con qu. Hm nay, M về thăm tất cả tụi con. Ba đứa ti mừng rỡ nhưng sợ qu khng dm tới gần, chuyện đối đp giữa Mẹ ti v cc anh chị ko di khoảng một thời gian ngắn, v ti cn nhớ mang mng l Mẹ ti dặn d cc anh chị hy thương v đm bọc cc em nhỏ. Sau đ b d ghẻ tỉnh lại với sắc mặt bơ phờ v rất mệt mỏi, Cha ti hỏi từ ny giờ c hiểu thấy g khng? b ấy trả lời l tự nhin cảm thấy người chong vng rồi bất tỉnh khng biết g nữa. Sau khi lớn khn, ti c nghe về chuyện NHP HỒN hay Đồng Bống, nhưng b d ghẻ đu c biết g nghề nầy v chưa bao giờ bị trường hợp lạ lng như vậy, sự việc ấy chỉ xảy ra c một lần thi. Đến by giờ, ti vẫn cn nhớ r rng chuyện đ xảy ra ngy xưa ấy, nhưng tin hay khng ty lng tn ngưỡng của mỗi người, chnh ti by giờ cũng cn hoang mang. Một số người tin ĐỒNG BỐNG cho rằng đ l sự NHẬP HỒN từ người chết qua người sống của những người bị chết oan. 

Về Qu Ngoại.
 Khoảng hơn một năm sau khi Mẹ ti mất, Cha chng ti chở hết gia đnh về nh cậu mợ. Mợ ti l chủ tiệm vng trước ta hnh chnh tỉnh Tr Vinh, cậu ti lm x trưởng của một x trong tỉnh lỵ. Chị cả đưa ba anh em t chng ti ln lầu v bảo chng ti phải ngủ trưa v đi xe đường xa mệt mỏi. Ti c linh tnh l c chuyện g gia đnh muốn lừa gạt ba anh em chng ti. Nhưng v mệt, ti ngủ qun đi lc no khng hay biết. Đến lc tỉnh dậy, chng ti thấy chị cả đang ngồi trn bộ vn gỏ, cạnh chng ti, khc sụt si. Biết ngay l bị gạt, ti liền hỏi: "Chị Hai, Ba v mấy anh chị kia đu rồi?". Cầm lng khng đặng, chị ti cng khc nức nỡ v trả lời: "Ba v mấy anh chị về Bạc Liu rồi". Lng buồn rũ rượi, ti v hai thằng em khc a ln. 

Những ngy thng đầu tin trong đời cn qu thơ ấu với nỗi buồn vừa mới mất Mẹ, chồng chất với nỗi buồn xa Cha, nhớ anh thương chị lm ti cảm thấy thật l c đơn, nn ba anh em chng ti, thằng em kế 5 tuổi v thằng t mới ln 3, rất thương nhau v rụt r nht nht, lun lun quay quần bn người chị cả như một đn g con lc no cũng theo bn chn g mẹ. Nỗi buồn mới mất Mẹ lm cho nước mắt chị ti cứ tun tro gần như suốt ngy, v c khi ba thằng em nhỏ cũng khc theo, đến ng b v cậu mợ cũng pht quạu. Một hm người Mợ chng ti c rầy la: chng mầy khc hoi, Mẹ by đ chết by giờ by muốn tr ẽo cho Cha by chết lun hả?. Chị ti ruột đau như cắt, khc v than thỏ thẻ: "Mẹ ơi! Mẹ ra đi bỏ chng con ở lại khổ qu!".

Bấy giờ, chng ti l những kẻ ăn nhờ ở đậu, v ngho, những anh em con của cậu mợ v d dượng t khi gần gũi theo chơi đa với chng ti như trước kia, mỗi lần chng ti được cha mẹ chở xe hơi về thăm qu Ngoại hoặc qu Nội. Chng ti gần như bị c lập, chị ti cng đau lng thương xt v an ủi chng ti: "Cc em cứ chơi với chng n đi, chị Hai sẽ bnh vực mấy em nếu c ai hiếp đp". 

Về Qu Nội. 
Cao Lanh - Nha Noi toi Sống bn Ngoại được hai năm, chị cả ln Si Gn học ngnh Y t, ba anh em chng ti lại được Cha ti gởi về sống với ng b Nội ở lng Ha An, quận Cao Lnh, tỉnh Sa đc. Ti yu qu ti c

Con sng nhỏ Ha-An, Cao-Lnh
Mấy mươi năm vẫn chảy m-đềm
Bắc ngang sng c cy cầu vn
Ngọn dừa, cau dọi bng trăng khuya.
TN


Lc nầy, ti chỉ hơn tm tuổi nhưng ti cũng biết nhận thức được cảnh đẹp m đềm của lng qu. Nh Nội ti l một căn nh ngi xưa ba gian hai chi, trước mặt l con sng nhỏ với cy cầu vn gập-ghềnh bắt ngang. Mỗi lần c việc cần, Nội ti sai bảo qua bn kia lng với chị Hồ, người gip việc cho ng b Nội ti, chn ti bước đi run rẩy sợ t xuống sng v khng biết lội. Hai bn bờ sng l hai con lộ đất với những hng dừa l xanh mướt, trng rất thơ mộng dưới những đm trăng, xen lẫn với những cy mận đo tri sum s đỏ ng nh trong nh nắng m dịu của miền Ty. Những chm mận lm nặng chĩu những cnh cy x xuống gần tận mặt nước , ngồi trn thuyền con, người ta cũng c thể hi ăn được. Qu ti nổi tiếng c nhiều thiếu nữ đẹp, hiền, v người dn nơi đy rất thật th chất phc.

Trước sn nh Nội l hng ro bng Bụp đỏ l xanh mượt m.Trong sn trước c hng chậu kiển với vi cy lựu, mỗi sng vi con chim su nhỏ nhắn nhảy nht tung tăng trn cnh lựu trng thật nn thơ. Bn h nh l một ao nước nhỏ c đường thng thương ra sng nn nhn thấy c lội Sau Nha Noi quanh năm. Sau nh l vườn xoi mt mẻ với một hng cy bưởi l nguồn lợi chnh của Nội ti, v cũng l nơi ba anh em chng ti chơi bng đ bằng những tri bưởi non rụng sớm, được quấn bằng những cọng l chuối kh để đ cho m chn. 

Ni đến đy ti nhớ mi chiếc xe đạp ba bnh cũ kỷ treo ngoi mi hin sau nh Nội, ở dưới l hai ci hm đỏ li trong rất gh sợ. Chiếc xe đạp nầy được Cha Mẹ mua cho chng ti lc Mẹ cn sống, n đ bị đứt dy chaine, nn khng cn đạp được nữa. Ti đ rất khổ sở v rất thm-thuồng muốn cưỡi đạp mỗi khi nhn thấy n, ti cứ nằm mơ thấy đạp chiếc xe nầy mi, thỉnh thoảng muốn cưỡi đạp qu, chng ti nhờ chị Hồ lấy xuống để anh em thay phin nhau đứa ngồi đứa đẩy cho đở ghiền. 

Đến ma mức thủy triều ln cao đến thềm nh, chng ti tha hồ xem c lội tung tăng rất thch th. Ti cn nhớ mi cảnh trời mưa ở vườn qu, nhứt l về đm tiếng mưa rơi xạc xo trn l v những giọt mưa từ mi nh rơi lch tch bn thềm gạch đỏ, ha với những tiếng ku của ếch nhi v ểnh ương, tạo thnh một thứ m thanh hỗn hợp nghe no nề, buồn thật buồn!.

Trời khuya trăn trở một mnh
Ngoi hin t-tch tiếng mưa nhịp nhng
Mưa rơi chẳng biết bao lu
Đm di buồn tủi tiếng mưa no nề
Tiếng mưa như tiếng nhạc buồn
Tiếng trong tiếng đục đều đều canh khuya...
( Bi thơ Mưa Đm - TN.)

V cn qu nhỏ, sợ ma, nn ba anh em chng ti đm đm hay khc sụt si nho nhỏ trn bộ vn gỏ v sợ B thức giấc rầy la, lc nầy ti cảm thấy thật c đơn, bơ vơ chới với. Thật đau đớn thay, v:

Mẹ ra đi thuở con cn năm tuổi
Tuổi dại khờ m phải chịu bơ vơ
Thiếu mẹ để cho con luồng hơi ấm
Thiếu mẹ dỗ dnh con lc tủi hờn.
Thiếu mẹ đắp chăn khi đm về sng
Canh trường thức giấc tiếng muổi vo ve
Thm tiếng mẹ ru đm khuya gi trở....
(Bi thơ mất Mẹ - TN)

Ti vo trường học chữ qu trễ, v cuộc sống cứ ry đy mai đ nn chị ti dạy học sch vần tại nh. Năm đ ti đ hơn tm tuổi m mới bắt đầu vo trường học lớp Năm Tiểu Học (by giờ l lớp Một). Ngy đầu vo trường học thật hồi hợp, lo sợ, e d nht nht v chưa thấy mặt ng thầy gio bao giờ v nghe ni học tr lười biếng hay bị thầy đnh đn bằng cy thước bảng đau lắm! Nhn chung quanh l những đứa trẻ lạ mặt khng quen, m ai cũng c mẹ hoặc c anh chị đưa đến trường. 

Người đưa ti đến trường học đầu đời khng phải l mẹ hay anh chị như bao nhiu đứa trẻ khc, nn ti cng cảm thấy c đơn lạc lỏng chẳng khc no một đứa trẻ bị bỏ lạc lỏng giữa chợ đời. Ti khng bao giờ c được ci hnh ảnh: " Buổi mai hm ấy, một buổi mai đầy sương Thu v gi lạnh, Mẹ ti u yếm nắm lấy tay ti, dẫn ti đi trn con đường lng di v hẹp...". Nhưng người đưa ti đến trường lại l chị Hồ, người gip việc cho Nội ti. Thật buồn thay: 

Tuổi ấu thơ ngy đầu trong lớp học
Thiếu mẹ nhn an ủi dỗ dnh con
Tủi thn phận lệ tro rưng khe mắt
Khp np mnh một gc chẳng người thn...
T.N

Cho Xuồng Con i Khm Bịnh.
Xuong Ba La C một lần ba anh em tơi đều bị bịnh ban cua, vo thời buổi đ đi khm bc sĩ l chuyện hiếm c. Chng ti đ bỏ ăn uống nhiều ngy nn kiệt sức v thiếu sự chăm sc. B nội ti sai bảo chị Hồ dẫn ba anh em ti đi gặp thầy thuốc Nam để chữa bịnh. Từ nh ra quận đường đi cch xa, chng ti khng thể lội bộ nổi, nn b sai bảo chị Hồ chở chng ti đi bằng xuồng ba l, loại xuồng nhỏ rất thng dụng ở miền Hậu Giang, v mỗi năm tới ma thủy triều ln cao cc con đường lng đều bị ngập lụt. Ở dưới qu chỉ c xuồng l phương tiện duy nhứt để di chuyển từ nơi nầy đến nơi khc. Từ nh ra quận Cao Lnh, chị Hồ phải cho xuồng từ nh nội theo con sng nhỏ gọi l rạch Ci Su, rồi băng qua con sng lớn mới tới nh thầy thuốc ngoi quận. Ngồi trn thuyền con bị sng to, chiếc thuyền lắc lư thật mạnh theo dng nước bập bềnh lm ba anh em ti cng xy xẩm mặt mi v nn mửa. Lc ấy ti rất hồi hộp v sợ chm xuồng l chỉ bị chết đuối, chẳng ai cứu vớt kịp, ti đ nghĩ rằng chắc lần nầy phải vĩnh biệt Cha ti v mấy anh chị em trong ci chết lạnh lẽo c đơn giữa lng sng nầy. Đấy l lần đầu tin ti được đi xuồng, khng phải vui th như ti đ nghĩ, v đ từng ao ướt muốn đi du ngoạn bằng xuồng của Nội, thường đậu nơi bờ rạch trước nh. 

Từ Qu Nội Ln Si Gn Rồi Trở Về Qu Ngoại.
Năm 1944 l năm gần kết thc Đệ Nhị Thế Chiến, phi cơ của lực lượng Đồng Minh bay đến Saigon nm bom ngy đm vo cc vị tr đng qun v căn cứ tiếp liệu của qun Nhựt Bản. Lc nầy ti đang học tại trường Tiểu học cng lập Thị Ngh, thỉnh thoảng c tiếng ci hụ vang ln l cc thầy c dẫn học tr xuống hầm để trnh bom, lc đ gọi l tranches. 

Lang Cay Dau Lon Việc mua bn tr trệ, trường học th bữa đng bữa mở, cuộc sống qu nguy hiểm lại lm ăn kh khăn, nn Cha ti đưa ba đứa anh em t chng ti về miếng đất gần nơi ngi mộ của Mẹ ở lng Cy Dầu Lớn, ngoại tỉnh Tr Vinh, cất một ngi nh l nho nhỏ để ở. Lng ti cảm thấy hơi ấm cng như được gần Mẹ mặc d Mẹ đ nằm su dưới đy mồ. 

Chua Mien Tỉnh Tr Vinh lc xưa l vng đất của người Min, nn c rất nhiều người Min sinh sống nơi đy v đa số sống bằng nghề nng. Lng ti ở cch lng của người Min một cy số, người Việt mnh thường gọi l Sc Min. Chng ti thường vo cha xem họ tổ chức những lễ cổ truyền của dn tộc, xem ma ht vo những ngy lễ v ngy Tết của họ, tiếng Min gọi l ngy lễ T vv...

Sống với b mẹ ghẻ chng ti thiếu tnh thương lẫn vật chất, v Cha lại bị bịnh lao phổi nặng. Mỗi khi buồn tủi v qu vất vả, ti hay đến mộ cầu nguyện xin Mẹ cứu cho chng tơi bớt khổ. Thật đng như lời ca dao truyền khẩu: 

Mấy đời bnh đc c xương
Mấy đời mẹ ghẻ m thương con chồng.
------
Con khng cha ăn cơm với c
Con khng mẹ lt l m nằm.

Một Nắm Xi Buổi Sng.
Anh em chng tơi ăn uống rất cực khổ, bữa đi bữa no, nhưng phải lm việc nh nặng nhọc, snh với những đứa trẻ cng lứa tuổi của ti. Ti thật cảm thấy thấm tha khi nghe hai cu ca trong bi ht N ni về cuộc sống của đứa b ngho kh.

Mẹ n qua đời khi cn tắm nhỏ
Một chn cơm chiều nn lng chưa no

Mỗi buổi sng, b mẹ ghẻ pht cho ba anh em chng ti mỗi đứa một gi xi hoặc một củ khoai lang. Một hm ti mang gi xi cho thằng em t đi học trước, đi học đường xa, đang sức lớn v lao động nhiều th một gi xi nhỏ đu đủ no. Xi nước dừa gi trong miếng l chuối thơm ngon lm ti pht thm, trong cơn đi chịu khng nỗi, ti cứ từ từ rt từng miếng nhỏ bỏ vo miệng, lần hồi khi gần đến trường ti chợt nhớ đến em mnh đang chờ gi xi ăn sng th gi xi đ teo lai cn một cht xu, muốn lọt ra ngoi miếng l chuối. Nhớ thầy c c dạy rằng: "ANH EM NHƯ THỂ TAY CHN : ta phải thương yu đm bọc lẫn nhau khi đau ốm hay đi khổ ", lng ti cảm thấy xt xa, ruột đau như cắt, nhưng biết lm sao cho gi xi đầy lại? ?? Ti thật l nhục nh v hối hận v khng dằn được cơn đi.

Mn Trời Chiếu ất.
Lc nầy cuộc sống rất kham khỗ, chng ti ăn khng no o cũng khng ấm. Ti nghĩ nếu cn mẹ, d cho c ngho đi trong cảnh cơ bần mẹ mnh đu nở lng no để con mnh sống vất vả như thế nầy. Giường ngủ của chng ti l một ci sạp gỗ, trước khi leo ln ngủ ba anh em chng ti đập hai bn chn vo nhau phủi sạch bụi đất, chẳng mng mn v chăn gối, chỉ ko một manh chiếu phủ ln ba thằng ti, v mệt mỏi rồi ngủ say chm trong giấc mộng cho tới sng tha hồ cho muỗi mng đốt cũng chẳng hay.

Tỉnh Tr-Vinh c rất nhiều bưng biền v nổi tiếng l muổi rất to như hạt cơm, v vo thời đ đu c thuốc DDT để diệt trừ muổi nn người dn thn qu bị bịnh rt rất nhiều. Ti cn nhớ cứ mỗi hai ngy ti bị lm cử một lần, lạnh buốt từ trong xương lạnh ra chịu khng thấu, nhưng sau cơn lạnh l cơn sốt honh hnh nhứt đầu kinh khủng dường như bị sức nặng ngn cn đ ln trn. Lc ấy da mặt ti xanh xao ti mt v trn mặt lc no cũng c lm đm những dấu chch của muổi mng. Vo lớp học, trng mặt mi mnh chẳng giống ai cũng mắc cở lắm chứ v lc ấy ti được gần 15 tuổi đ lớn xộn rồi. Trong văn, thơ v nhạc, cc văn, thi v nhạc-sĩ thường hay ni tuổi nầy l tuổi bắt đầu biết yu đương, l tuổi mộng mơ của thuở học tr. Nhưng cc học tr ngho chng ti ngoi giờ học ở trường cn phải về nh lm việc nặng nhọc gip gia đnh, c đu những th giờ nhn rỗi để c bạn gi v dm nghĩ đế chuyện yu đương. Mấy thng nghỉ h học sinh ngho phải ở nh lao động gip cha mẹ để kiếm sống qua ngy nn đu c được những kỷ niệm i-n, m-đềm v lưu-luyến như nghĩa hay đẹp trong những lời ca của bi ht Nỗi Buồn Hoa Phượng .

Mỗi năm đến h lng man mc buồn...
Chn mưoi ngy qua chứa chan tnh thương...
xxx
Đường xưa in bng hai đứa nay đu?
Những chiều hẹn nhau lc đầu
Giờ như nước tri qua cầu...


Đm Ging Sinh Thật Buồn.
 Ti khng bao giờ qun đm Ging sinh năm 1946. Theo tục lệ của Php, chiều ngy đ người Thin Cha gio khng được ăn nhiều, v dọn mnh cho trong sạch đặng rước MNH THNH CHA. Đa số nh Thin Cha gio đều nhộn nhịp trang tr nh cửa, lm mng cỏ, treo đn lồng ngi sao trước nh v chuẩn bị bữa tiệc để tổ chức ăn mừng ngy Cha ra đời sau khi đi lễ đm lc 12 giờ khuya, gọi l ăn RE'VEILLON. Khi ba anh em chng ti đi lễ về, cũng ao ước c một bữa ăn RE'VEILLON như mọi gia đnh. Nhưng b d ghẻ khng c cho bữa tiệc đ, đi lễ về khuya cảm thấy đi, ba anh em ti xuống nh bếp ăn một bữa RE'VEILLON với cơm nguội v một t đồ ăn dư của bữa cơm trưa, nhưng cũng đỡ đi lng. Chng ti ngồi ăn dưới nh đn dầu leo lt, giữa đm khuya hiu hắt nơi mi hin nh sau, lng buồn t ti muốn ứa nước mắt, v trong đm Ging sinh nhớ anh chị em, v cuộc sống nn kẻ đi lm người đi học nơi xa đ phải chia ly mỗi người một ngả.

Ăn Tết ngho.
 Mỗi năm trước ngy Tết, b d ghẻ sắm cho ba anh em ti mỗi đứa một o chemise sọc ngắn tay, một quần cụt đen v một đi guốc để mang đi rong chơi trong ba ngy Xun. Chng ti được nghỉ lm việc nh, đi thăm b con trong ba ngy Tết v rất mong c được thm một t tiền l-x, thấy cũng vui vui trong những ngy đầu năm. Ti cũng khng qun đến ngi mộ mừng tuổi Mẹ ngy đầu năm v cầu nguyện Mẹ ph hộ cho cuộc sống được tốt đẹp hơn. Niềm sung sướng nhứt của chng ti l được cht t tiền l-x dng đủ ăn hủ tiếu v hng bnh trong ba ngy Tết, v suốt thng năm chẳng bao giờ được ăn những t hủ tiếu thật ngon lnh nầy. 

Sự cch biệt giữa kẻ ngho v người giu.
Tại một xứ lạc hậu như qu hương Việt Nam chng ta, sự giu v ngho c qu nhiều cch biệt, nn người ngho hay bị coi rẻ, bị khinh khi. Nhưng ti lấy cu răn dạy của ng b, cha mẹ cũng như thầy c đ dạy ở trường rằng :
NGHO CHO SẠCH, RCH CHO THƠM, ti tự thấy an ủi, ti khng thấy g l nhục nh hay xấu xa.

Lc cn ở trường trung học Ptrus K ti đ học về Đại văn ho Victor Hugo v phải đọc cuốn sch LES MISRABLES ni về cuộc đời khốn khổ của một nhn vật do tc giả dựng ra, tn l Jean Valjean, nhưng ti nghĩ tại xứ Việt Nam ngho đi của chng ta c hng h v số Misrables thật. Dưới chế độ Cộng sản Việt Nam hiện nay, một trong bảy nước ngho nhứt thế giới, những đứa trẻ mồ ci ngho kh cn cơ cực gấp trăm lần.

Cuộc sống tuổi trẻ hết sức l lầm than, nhưng theo thng năm di của thời gian chng ti cũng khn lớn. Lc nầy ti sắp được mười bốn tuổi, ti nghĩ lc nầy ti cũng bắt đầu hiểu biết nhiều hơn, v ci hon cảnh gian nan, vất vả gip ti học được ci khn ci kh lm hnh trang trn đường đời. 

Sau lớn ln ti được trưởng thnh từ qun đội v ti đ rất hnh diện được lm một chiến sĩ của QLVNCH

Cựu CH Nguyễn Minh Chu