NHỮNG TQLC/ VNCH TRONG LAO TÙ CS

Cần Thơ
TĐ.2/TQLC.

“Hồn tử sĩ gió ù ù thổi!
Mặt chính phụ trăng dơi dơi theo!
Chinh phu tử sĩ mấy người
Nào ai mạc mặt, nào ai gọi hồn!”
( Chinh phụ ngâm Đặng trần Côn)

Gần một năm mà tôi chưa viết xong bài “Những TQLC chết trong lao tù CS” theo lời yêu cầu của Kiều Công Cự, người soạn các “tuyển tập” TQLC, lư do là thiếu tài liệu. Trong phạm vi “ Chiến sử TQLC”, các bài viết đ̣i hỏi sự chính xác tối thiểu, nhưng tôi lại không có dịp cận kề bên các anh ĐĂ ĐI, gởi thư và E-mail đến các thẩm quyền, ai biết th́ cho xin tin tức về những trường hợp trên nhưng h́nh như thư gởi sai địa chỉ cả nên “ sao không thấy hồi âm”!

Bài viết này xin nhắc đến tất cả TQLC mà tôi gặp trong tù và nói về những CÁI CHẾT mà tôi đă nghe nhưng không trông thấy để xin các anh, những ai đă chứng kiến sự RA ĐI của đồng đội Mũ Xanh th́ sửa chữa và bổ xung những thiếu sót hầu sau này chúng ta có một tài liệu đầy đủ hơn về những đồng đội đă hy sinh trong ngục tù Cộng Sản. Cũng xin rào đón một tí là sự kiện 30-4 có nhiều rắc rối khó nói, không biết viết và lách ra sao để không gây hiểu lầm và buồn ḷng một số quư vị, nếu có th́ đó là ngoài ư muốn v́ t́m tài liệu cho Chiến Sử TQLC phải cần sự chính xác.
Trần như Hùng TĐ.8/TQLC hiện “tạm trú” bên Uùc, khi tôi hỏi một số tin về cấp úy ở trong Nam th́ Hùng trả lời:

- “Cho tới nay, chưa có ai biết rơ và h́nh như chưa có ai thực sự làm một cuộc thống kê để biết xem đă có bao nhiêu quân nhân TQLC bỏ ḿnh trong ngục tù CS. Không biết người khác th́ thế nào chứ thật t́nh cá nhân tôi rất lấy làm lúng túng và hổ thẹn v́ dù sao cũng là một TQLC rồi cũng ở tù CS thế mà khi có ai hỏi th́ lớ ngớ chả biết trả lời sao về trường hợp hy sinh của các niên trưởng và đồng đội trong ngục tù CS.

Nếu không cố gắng sưu tầm lại tất cả những anh em đă hy sinh th́ là một thiếu sót lớn đối với thê hệ sau của TQLC trên dất tạm dung này”
* *
*
Khi c̣n ở trại Vĩnh Quang A, một người bạn khác binh chủng hỏi tôi:

-  “Tại sao TQLC của tụi mày lại vào tù hết vậy, tao thấy cả ông XYZ. ..”?

Tự nhiên máu dồn lên mặt làm mờ mắt, sẵn tay cầm cuốc đang cuốc các hố sắn trên đồi đá, tôi “cuốc lầm” sang người bạn vừa hỏi, may quá chỉ xước da và anh ta cũng thuộc hàng cao thủ nên chỉ mỉm cười và giải thích thêm rằng không có ư hỏi móc mà muốn biết lư do tại sao có điều kiện mà không đi ..v.v..

Những ngày cuối tháng 3 năm 1975, khi rút bỏ Quân Đoàn 1 th́ SĐ/TQLC bị kẹt lại các Tiểu Đoàn 3, 4, 5, 7 ở các mặt trận phía Bắc đèo Hải Vân, kéo dài từ cửa Thuận-An đến cửa Tư-Hiền, và hầu như toàn bộ sĩ quan các đơn vị này đều bị bắt vào tù, trong đó có các Tiểu đoàn Trưởng và Phó là Th/tá Nguyễn văn Sử, Phạm văn Tiền, Phạm Cang, Nguyễn văn Liễn, Nguyễn cao Nghiêm v.v..

Sáng sớm ngày 29-3 toàn bộ Sư Đoàn c̣n lại di chuyển về Nam, đổ bộ lên Cam Ranh để đối phó với mặt trận Khánh Dương nhưng rồi lại di chuyển về Vũng Tầu, đóng quân tại doanh trại của quân đội Uùc, sát ngay băi biển phía sau VT để bổ sung và tái trang bị. Một cố vấn cao cấp My ơđă đến và đứng quan sát “băi bốc”, thật là đủ 3 tiêu chuẩn: Thiên thời, địa lợi, nhân ḥa, nếu muốn ra đi th́ quá dễ, nhưng:
“V́ danh dự và trách nhiệm, tiếp tục lên đường chiến đấu và hậu quả là hơn 90% SQ các cấp từ Trung đội đến Lữ doàn đều gặp nhau trong trại tập trung VC.”

Bài viết này không phải để nói về những ngày cuối cùng của SĐ, nhưng cái chi tiết “Cố vấn Mỹ” đến nghiên cứu băi đáp cho tàu cập bến cộng với việc Tư Lệnh SĐ kiêm “Tổng Trấn đặc khu Vũng Tầu” và lúc đó toàn bộ Sư Đoàn đóng quân trên băi biển, gần giống như dàn hàng ngang để “xung phong” chiếm đảo Phú-Quốc, ba điều kiẹân “ắt có và đủ” này cần phải nói lên để giải thích cho các con cháu sau này biết lư do tại sao ông cha của họ không ra đi mà lại vào tù đông thế! Không ra đi không phải v́ thiếu điều kiện mà v́ danh dự và trách nhiệm của SĐ/ TQLCVN.

Khi các đơn vị tác chiến lại lên đường hành quân th́ Bộ Tư Lệnh SĐ di chuyển dần về căn cứ Sóng Thần, trước tiên là những bộ phận nhẹ và không trực tiếp chiến đấu như pḥng TLC, Pḥng Chính Huấn, truyền tin v.v.. đă về căn cứ ST vào những ngày 23 và 24 tháng 4. Ngày 25 tháng 4, cầu Cây-Khế (*), cây cầu huyết mạch chính trên đường Vũng-Tầu Saig̣n bị giật sập, có lẽ v́ thế mà một phần BTL bị kẹt lại chăng? Tôi nêu sự kiện này không phải để bào chữa cho ai cả, nhưng Chiếân Sử TQLC cần những dữ kiện liên quan có thực để người đọc có cái nh́n và phê phán khách quan hơn.

Hằng năm vào dịp 30-4, tôi được đọc nhiều đoạn hồi kư của những giới chức có thẩm quyền ở dinh TT, ở bộ QP, BTTM, ở Bộ tư lệnh nọ, BTL kia, chuyện ông lớn bà bé nhào lên lộn xuống t́m máy bay, t́m trực thăng, t́m tầu thủy, săn t́m các ông Cố Vấn Mỹ để.., t́m nóc nhà cao, trốn vào DAO t́m kéo..! Hoạt cảnh ấy trông “hay” và hấp dẫn quá khiến tôi ngậm ngùi cho họ nhưng lại hănh diện cho đồng đội của tôi,1/3 SĐ đă bị bắt tại địa đầu giới tuyến, c̣n lại 2/3 SĐ th́ bỏ tàu bỏ ghe trên băi biển VT để súng đạn lên vai ra biên cương ra nơi tiền tuyến ngăn quân thù và rồi thoải mái bước chân vào tù khi đă thi hành nhiệm vụ XONG.

ĐÂY LONG GIAO và SUỐI MÁU

Những ngày đầu tại trại tù Long Giao tôi ở chung cùng tổ với Tiểu đoàn Trưởng TĐ.2/TQLC Trần văn Hợp, Ban tư Lữ Đoàn Quách ngọc Lâm, TĐP Trần quang Duật, ĐĐT Thủy Xa Doăn thiện Niệm. Tổ kế bên gồm Trưởng pḥng TLC/SĐ Huỳnh văn Phú, Trg.P Chính huấn Lê đ́nh Bảo và các Th/tá Trần kim Hoàng, Lê văn Cưu, Phan công Tôn. Thấp thoáng xa xa bên kia hàng rào kẽm gai là TĐTr/TĐ.9 Lâm tài Thạnh, T.ĐTr/TĐ.4 Trần ngọc Toàn, CHP/TTHL Trần Xuân Bàng, Th/tá Phạm văn Sắt v.v..

Bài viết này không có mục đích nói về cuộc sống mới của những người bị bắt buộc đầu hàng trong “thiên Đường CS”, nếu có chỉ là những thoáng qua một vài kỷ niệm. Một chuyện vui và đáng nhớ trong những ngày đầu tiên tại Long Giao là VC bắt mỗi tổ phải luân phiên cắt cử một người ngồi gác tại cửa. Một đêm kia vào khoảng 3 giờ sáng, phiên tôi gác, đang đập muỗi, nh́n trăng nhớ nhà thèm điếu thuốc th́ giật ḿnh nghe tiếng la:

- “ Sĩ quan trực đâu?”

Nghe giọng quen quen như của TĐT/TĐ.2 thường gọi tôi khi xưa, như cái máy, tôi chạy vào xem có chuyện ǵ, nhưng “tất cả đều ngủ cả, một ḿnh ta thức với trăng khuya”! Lát sau, một con ma xách A.K chạy đến lên đạn quát:

- “ Anh lào na cái ŕ thế?”

Tụi ma này có mặt bất cứ lúc nào và ở khắp nơi để bảo vệ cho SQ/QLVNCH an giấc, biết có sự quan tâm của “Cách Mạng” nên một đêm nọ, lại cũng nhằm phiên “trực” của tôi, chả hiểu mê thật hay mê giả mà tôi nghe tiếng la của TĐP Trần-q-Duật:

- “Gọi ngay B.52 cho tao”

Quả thật chỉ một phút sau, ma lại hiện ra hỏi cái ŕ thế, tôi bèn chống chế:

- “ Anh D nhớ vợ nên mơ ấy mà, vợ anh ấy tên là là.. Bê-thị-năm-Hai.”

Sau vài tháng nghe VC nói tầm-bậy tầm-bạ đủ 8 bài về “Đế Quốc Mỹ xâm lược, Ngụy Quân, Ngụy Quyền tay sai”, chúng tôi bị di chuyển về trại tù Suối Máu, cái trại mà năm Mậu Thân 1968, ĐĐ1/TĐ2/TQLC của tôi đến để bảo vệ cho những người “anh em” phía bên kia, nay tới phiên họ gác cho chúng tôi rong chơi, không phải đi hành quân, đêm th́ ăn ngày th́ ngủ, chờ về sân vận động Cộng-Ḥa Saigon làm lễ măn khóa (theo tin đồn rỉ tai). Ngày ấy đă đến, tôi được về trước, Trần văn Hợp là TĐT/TĐ Trâu Điên có nhiều “tội ác với nhân dân” nên bị ở lại học tập tiếp.

Trong đêm tối, đoàn xe bít bùng chở tù trực chỉ Saig̣n, tôi tḥ tay vân vê cục đường móng-trâu mà Hợp nó nhét vào túi áo tôi lúc hai thằng chia tay, bất chợt tôi muốn hát bài dân ca quan họ: “Hợp ơi.. người ở.. đừng về..để tớ về”, nhưng chưa kịp hát th́ đoàn xe rẽ vào Tân Cảng, đoàn tù bị đẩy xuống hầm tầu, chẳng ai biết đi đâu, một giọng mỉa mai châm biếm của MX Huỳnh văn Phú vang lên:

-  “Về sân CH làm lễ măn khóa mà đi bằng tầu thủy chắc măn đời không đến!”.

Sau 3 ngày đêm, mỗi đêm dài 24 tiếng, tù sống chung với nước biển pha nhớt dưới hầm tàu chở dầu cộng với nứớc đái và phân của tù thải ra, tàu cập bến Vinh, một nón cối chĩa cái miệng vẩu xuống hầm tầu la to:

-  “Các anh đă được về miền Bắc XHCN”

Quả thực đây là thiên đàng CS sau 3 ngày đêm nằm trong địa ngục trần gian, tôi được vươn vai hít một hơi dài không khí vùng quê xứ Nghệ mặc dù không khí có tí hơi xú-uế “bác Hồ”. Hít thở chưa xong một hơi th́ lại bị đẩy lên những toa xe lửa chở xúc vật và xi-măng, nó c̣n khủng khiếp hơn ở dưới hầm tàu, khi đoàn xe dừng lại, đổ tù xuống Yên Bái th́ có nhiều người ngất xỉu! Có 2 trung tá đă chết v́ ngộp thở.

MIỀN BẮC XHCN

Năm 1976 th́ VC lưu đày SQ cấp tá và những thành phần bị coi là “ác-ôn” ra rừng núi miền Thượng Du BV như Lào Kay, Yên Bái, Hoàng Liên Sơn, năm 1979 chiến tranh Việt-Trung bùng nổ, chiến tranh giữa những người anh-em núi liền núi, sông liền sông, như môi với răng, răng CS Tàu cắn môi CSVN, chúng sợ Đặng tiểu B́nh bắt tay với sĩ quan QLVNCH..nên lại chuyển tù CT về miền Trung Du như Vĩnh Phú, Hà nam Ninh v.v.. Chúng (VC) luôn xáo trộn lung tung, những bạn cũ không c̣n ở với nhau th́ tôi lại gặp thêm những TQLC khác như các anh Th/tá Lê văn Huyền, Th/tá Trần kim Đệ, T.Đ.Tr /TĐ16 Đinh Xuân Lăm, T.Đ.Tr PB Tr/tá Đoàn trọng Cảo, CHT/TT/HL Tr/tá Nguyễn Đức Ân, Lữ đoàn Phó Tr/tá Huỳnh văn Lượm ..

TRỞ VỀ MIÊN NAM.

Năm 1982 khởi đầu cho những đợt chuyển tù từ Bắc vào Nam vơí số lượng đông hơn. Tôi được diện kiến ở Z.30D các niên trưởng như Đ/tá tỉnh trưởngTôn thất Soạn, Đ/tá Lữ đoàn trưởng LĐ.258 Nguyễn năng Bảo và Tư lệnh Phó Đ/tá Nguyễn thành Trí.

Những MX kể trên là những người mà tôi ở tù chung hoặc trông thấy, c̣n rất nhiều các anh em ở những trại khác tôi không gặp nên chưa ghi ra đây, nhưng con số hơn 90% SQ binh chủng TQLC vào tù là không sai bao nhiêu.
“ THẾ GIAN HƠN ÁO HƠN QUẦN”.
Các cụ nhà ta ngày xưa có câu: “Thế gian hơn áo hơn quần giá thử lột trần th́.. ai cũng như ai” nên phải nói thật là CÁI ĐÓI trong tù đă tạo lên nhiều t́nh trạng thê thảm. Người ta đồn rằng chỉ v́ một miếng cơm cháy mà hai ông “ Mặt-Chời” đánh nhau! Tôi không tin điều đó, nhưng chuyện “Cá đối bằng đầu” và những bộ mặt bôi vôi bị trôi đi th́ có, nên xẩy ra nhiều trường hợp anh em đồng đội bôi mặt đá nhau, thuộc cấp bôi C.. vào cấp chỉ huy.
Chuyện có thật 100%, tại đội 8 trại Vĩnh Quang A, tên đội trưởng Ng..lùn, nguyên là Tdt, một tên tù hắc ám và mất dậy nhất, đang đêm đông lạnh lẽo bị đàn em cùng màu áo tên Đ..đem cứt bỏ vào chỗ nằm của hắn! Tên Ng..lăn lộn với cứt suốt đêm, mùi xú uế lan ra làm khổ lây những người nằm gần hắn, sáng ra nó xin cai tù cho ở lại trại để xúc miệng, nhưng cái tên “Ng..lùn” th́ làm sao rửa cho sạch!
“ Bụt không lên ṭa th́ gà mổ mắt”, tác phong của tên tù Ng.. lại muốn làm chó săn cho cán bộ trại ắt hẳn xưa kia hắn là tên đội trên đạp dưới, nay bị đàn em cùng đơn vị bôi phân vào mặt th́ có chi lạ, cũng là một mảnh gương vỡ cho nhiều quan soi.

Điều an ủi là ḷng kính trọng của chúng tôi đối với tất cả các niên trưởng và đồng đội MX không hề suy giảm, tư cách và tác phong của các anh trong tù c̣n đẹp hơn khi chỉ huy ngoài mặt trận, nói ngắn gọn như thế là đủ, thiết nghĩ không cần nêu những trường hợp cụ thể, v́ đó không phải là mục đích chính của bài viết này.

NHỮNG AI ĐĂ RA ĐI?

Như đă nói ở trên, bài này chỉ có ư đi t́m tài liệu cho Chiến Sử TQLC, nên nêu ra những trường hợp cụ thể để xin các chiến hữu bổ sung và sửa sai mọi chi tiết, xin cung cấp dữ kiện trước khi phê b́nh ĐÚNG SAI.

1. Trung Tá Đoàn Thức
Khi căn bệnh sơ gan của anh tới giai đoạn cuối th́ trại tù Mễ “khoan hồng nhân đạo” cho về đoàn tụ với gia đ́nh và anh mất sau đó một tháng, tháng 1/1980. Có người nói rằng trại tù không chữa được nên cho anh về! Nếu nói cho công bằng th́ VC ở các trại tù không có khả năng chữa và không chữa bất cứ bệnh ǵ và cho chúng ta.
Trung tá Đoàn Thức là một sĩ quan tham mưu giỏi và tận tụy với nhiệm vụ, đặc biệt là tính hiền ḥa vui vẻ với những người xung quanh, những ngày sau cùng anh là Tham mưu trưởng Lữ đoàn 468/TQLC. Một chi tiết tuy thuộc chuyện riêng tư nhưng cần phải nói: Tr/tá Đoàn Thức là em của Đoàn-Khuê, cựu bộ trưởng quốc pḥng CS, v́ lư do này mà anh Thức bị cục An Ninh Quân Đội VNCH lưu ư không cho giữ chức vụ chỉ huy, cũng chả sao, anh vẫn là một sĩ quan tham mưu giỏi, một sĩ quan gương mẫu cho tới giờ phút cuối cùng. Khi Đoàn Khuê vào trại giam thăm, anh Thức đă từ chối:

-  “ Tôi không có bà con nào là cán bộ nhà nước cả”
(Tham khảo tài liệu của cựu đại tá Tôn thất Soạn)

2. Trung Tá Nguyễn Hữu Cát
Có lẽ lớp sĩ quan đàn em ít người biết đến anh Cát, có khi tôi c̣n viết sai cả họ và tên đệm của anh, nhưng đă có thời gian làm việc dưới quyền anh, anh là chuyên viên trung tâm trưởng TTHQ/SĐ. Anh ra đi cũng tại trại Mễ, thuộc huyện Phủ lư, nơi nhốt những anh em “hết thuốc chữa”. Đại úy Nguyễn kim Thân, hiện định cư San José, trước kia cùng ở trại Mễ vói anh Cát, nói:

- “ Chính mắt em thấy anh Trung tá Cát dập đầu vào..tường”

Kính cẩn cúi đầu chào vong linh Tr/tá trung tâm trưởng TTHQ của tôi những ngày ở Hương-Điền, của những SQ trực TTHQ như đại úy Hưởng (đă chết tại bờ biển Non Nước sáng 29/3/75), Đ/úy Tú-xe-ḅ, Tr/úy Sơn-mập v.v.. những nhân viên dưới quyền của anh thường thiếu sót nhiệm vụ nhưng anh vẫn cười bao dung và.. bao dàn.

3. Trung Tá Nguyễn văn Nhiều
Anh là trưởng pḥng tư Sư Đoàn TQLC, những ngày cuối tháng 4/75, hằng ngày một trực thăng liên lạc của của BTL thường đáp xuống CCST, cạnh hồ tắm, đôi lần tôi thấy anh đi theo chiếc trực thăng này. Là sĩ quan tham mưu, có đầy đủ phương tiện trong tay, ở ngay BTL tại Vũng Tàu, v́ thế tôi quá đỗi ngạc nhiên khi nghe tin anh không ra đi theo lẽ thông thường mà lại tự tử trên chuyến tàu chở tù ra Bắc!

Các anh Đinh xuân Lăm, Trần kim Hoàng, Huỳnh văn Phú và tôi cũng được chở bằng tàu từ Tân Cảng ra Bắc nhưng cặp bến tại Vinh rồi bị đưa ra Yên Bái trong các toa xe lửa chở xúc vật và xi măng, khi xuống xe có hai trung tá chết v́ nghẹt thở nên khi nghe tin anh Nhiều tự tử tôi lại nghĩ anh là một trong hai người đă chết trên chuyến xe lửa cùng đi với chúng tôi. Sau này được tr/tá PB Đặng bá Đạt cùng đi với anh Nhiều cho biết các anh ra Bắc đợt sau và cặp bến Hải Pḥng, xác anh Nhiều đă được đưa lên bờ tại đây.
Tôi không biết anh Đạt hiện nay ở đâu, nếu được xin anh cung cấp cho chúng tôi những thông tin về anh Nhiều.

4. Trung tá Nguyễn Đằng Tống
Anh là lữ đoàn phó LĐ.147/TQLC, lữ đoàn này thiệt hại quá nặng trong mặt trận tại cửa Thuận An ngày 26/4/75 nên cần thời gian để tái tổ chức lại tại Vũng-Tầu. Trong lúc dầu sôi lửa bỏng, tướng tài đâu phải để ngồi rung đùi ngâm thơ, chén tạc chén thù mà phải CHÉM thù nơi tiền tuyến, nên anh được giao nhiệm vụ mới, là Lữ đoàn Trưởng LĐ.468/TQLC ngày 24/4/ 75, tham gia mặt trận ở Long B́nh Biên Ḥa rồi rút về CCST, rồi vào tù và chết trong tù, chúng ta hăy nghe chị Tống nói:

-  “.. ..Rạng ngày 30/4/75, TQLC rút về đầy đủ ở Biên Ḥa, sau đó toàn bộ di chuyển về CCST. Khi Dương văn Minh tuyên bố đầu hàng, anh di họp với đaị tá Trí tại BCH/CCST. Anh trở về bảo tôi đợi cho anh em ra về an toàn hết chúng tôi sẽ đi sau cùng. Chính v́ thế trưa ngày 30/4, vào giờ chót cha tôi vào trại Cửu Long đón vợ chồng tôi mà không gặp nên ông đă rời Việt Nam một ḿnh. Mẹ tôi và các thân nhân trú tại căn nhà của chúng tôi đă xuống tàu từ 29/4.
---------Suốt tuổi thanh xuân anh đă đi hết mọi nẻo đường dất nước, trên mọi chiến trường: B́nh Giả, Tam Quan, Huế Mậu Thân, Kampuchia, Hạ Lào, Quảng Trị, Cửa Việt v.v.. Đến lúc nằm xuống là cái giá phải trả bằng xương máu của chính ḿnh, chỗ khúc ruột nối do trạân Bồng Sơn bục ra giữa lao tù CS, dưới cái giá lạnh khắc nghiệt của mùa Đông nơi núi rừng Yên Bái. Anh chết đi trong đau đớn và cô đơn. Chết đi mà chỉ biết mặt đứa con trai duy nhất qua những tấm ảnh vợ gởi vào trong tù.. ..”

Vào mùa hè 1980, tại trại tù Vĩnh-Quang A tôi bị đau ruột một cách khủng khiếp, đau đến nỗi cong người lên, anh đội phó Phan-Trừng và Phan hữu Hạnh phải trói chân tay tôi lại để khỏi vật vă cho tới khi ngất đi, không có thuốc men hay đi bệnh xá ǵ hết, hai ngày sau tôi gượng dậy được là cai tù bắt tôi đi lao động, theo đội lên đồi cuốc hố sắn, cái đau cái mệt bắt buộc tôi phải liều nằm trên đồi dưới cái nắng gay gắt để mong một trong hai trường hợp sẽ xẩy ra, chết v́ nắng hay nó bắn cho một viên th́ đỡ khổ hơn, v́ thế trường hợp của anh Tống tử nạn không làm tôi ngạc nhiên.

Giây phút cuối trước khi bị bắt buộc phải từ bỏ binh nghiệp, lần đầu tiên và cũng là lần sau cùng tôi được họp cùng đại tá TLP tại BCH/CCST, có gặp anh Nguyễn đằng Tống trong buổi họp này. Theo lời chị Tống kể th́ gia đ́nh đă có đầy đủ phương tiện để ra đi, nhưng anh Tống cương quyết ở lại cùng anh em binh sĩ, nên chị Tống cũng bỏ hết để đến bên anh trong giờ phút hấp hối của chế độ.

Việc anh Tống từ chối ra đi mà quyết ở lại sống chết với binh sĩ dưới quyền th́ không có chi lạ, đó chỉ là thái độ đúng đắn của cấp chỉ huy, dù là cấp tiểu đội hay cấp quân đoàn, trong phạm vi nhỏ của TQLC cũng đă có quá nhiều trường hợp tương tự, các anh từ chối “chạy trốn” cùng gia đ́nh mà ở lại cùng đồng đội chiến đấu.

Đă bao lần thập tử nhất sinh đều có đồng đội bên cạnh, anh là cấp chỉ huy, anh thức trắng đêm để điều động đơn vị th́ người thuộc cấp cũng thức trắng đêm để sẵn sàng thi hành lệnh dù biết cái lệnh đó sẽ đưa họ vào cơi tử nhiều hơn sinh. Bây giờ trước mặt là địch, dù nặng hay nhẹ cũng như những lần xưa kia mà thôi.

Người không có phận sự chỉ huy, không có quân trong tay mà ra đi một cách kín đáo để khỏi làm hoang mang người cầm súng th́ cũng chẳng chết ai (!), nhưng nếu họ ở lại cùng anh em là đáng quư, người vợ lính bỏ thanh b́nh ở lại sau lưng để ra tiền tuyến cùng chồng trong lúc bom đạn mù trời thật là đáng phục, thật là hiếm hoi. Người phụ nữ v́ t́nh yêu mà hy sinh như vậy thật hợp t́nh nhưng không hợp lư, nếu là cấp chỉ huy th́ tôi không khuyến khích những trường hợp hy sinh như thế.

5. Trung tá Huỳnh Văn Lượm
Anh là LĐP/LĐ.258/TQLC, v́ đại tá LĐT bị thương nằm bệnh viện nên anh nắm quyền chỉ huy lữ đoàn trong giai đoạn cuối dưới quyền điều động của đại tá Tư lệnh Phó Nguyễn thành Trí. Tôi thường xuyên ở cùng trại tù với anh, cùng nhau chia xẻ bi thuốc lào, miếng sắn lát nên có nhận xét anh là một trong những người tù “tỉnh bơ” nhất. Không bao giờ anh vui (dĩ nhiên) và cũng không buồn, bất cứ lúc nào anh cũng đủng đỉnh từ từ, quản giáo trại giam có hối thúc anh cũng mặc, có la lối mạt sát anh cũng coi như không nghe, không biết, không trả lời, không chống đối, anh vẫn thong thả làm việc chậm chạp, h́nh như anh là người đi sau mọi người trong tất cả mọi việc. Các quản giáo và bộ đội rất bực v́ thái độ “ne..pas” của anh nhưng chưa có lư do để cùm.

Một lần tên trung úy Bộ, cán bộ an ninh khu A, trại tù Z.30D Xuân Lộc đi kiểm soát buổi tối, thấy anh c̣n ngồi ôm cây đàn ghi-ta gẩy “từng tứng tưng” bài ǵ đó trong khi mọi tù khác vội vàng chuẩn bị vào “chuồng”, Bộ thấy gai mắt nên kết tội anh chơi nhạc vàng, thay v́ nhốt anh th́ nó chạy lại cầm cây đàn của anh vứt đi, anh từ từ đứng dậy vẫn im lặng và đi vào buồng, cây đàn vẫn trơ gan nằm bên hàng rào kẽm gai cho tới khi một tên bộ đội đến lấy đi.
Cần nói thêm rằng sau năm 1982, số đông tù được chuyển từ Bắc về Nam, về trại Z.30D Xuân-Lộc, ngày nghỉ hay các buổi tối anh em thường ca hát thoải mái, bộ đội c̣n đến nghe ké và xin điếu thuốc có cán! Việc anh Lượm bị kết tội hát nhạc vàng chỉ là cái cớ, anh có hát đâu, chỉ dạo vài ngón “classic” chớ vàng với bạc cái ǵ.

Sau cái ngày bị mất cây đàn, anh bị thuyên chuyển từ đội trồng rau, đội của mấy người già chậm chạp, xuống đội nhà bếp, là đội cần những người trẻ nhanh nhẹn để nấu sắn, nấu bắp cho tù, “ưu ái” hơn nữa là anh được chọn vào toán quan trọng nhất, toán bổ củi và nấu nước sôi để phát cho toàn khu A. Tôi thuộc toán lâm sản, đi rừng cưa cây làm củi về giao cho nhà bếp, thấy anh cởi trần đưa xương sườn ra đánh vật với những khúc cây to hơn anh mà thương cho anh, cho chính ḿnh!

Chỗ nấu nước sôi là một cái bệ xi-măng cao gần 1m, trên đó đặt những chảo gang to, đường kính dễ chừng hơn mét, người phụ trách cơm nước phải di chuyển trên đó, giữa cái không gian chật hẹp, không khí đặc quánh v́ khói và hơi nước, dưới chân là sàn xi măng và những cái miệng chảo nước sôi trông như những miệng núi lửa.

Việc phải đến đă đến, từ đầu đến ngực của Trung tá LĐP/LĐ.258/TQLC Huỳnh văn Lượm nằm gọn trong chảo nước sôi! Anh tắt thở trên đường đi đến bệnh viện Biên Ḥa. Anh được THA về để gia đ́nh lo hậu sự cho anh. Có lẽ anh “chết v́ nước” nên được ưu đăi hơn các anh Nhiều, Tống, Hợp bị vùi xác nơi xó rừng. Thực ra th́ nhà thương trả xác anh về cho gia đ́nh, trại nó đă phủi tay, những ai không may chết trong tù th́ không bao giờ nó thông báo cho gia đ́nh đâu.

Ngay lúc anh Lượm bị nạn, không ai có mặt tại chỗ để xác định đó là một tai nạn? Một vụ tự tử hay một vụ dàn cảnh giết người v́ ḷng nhân đạo? Tất cả, nếu có, chỉ là suy đoán, thí dụ như đối với tôi th́ cho đó là một màn kịch hay của tên Trung úy Bọ, an ninh trại giam, không trực tiếp th́ cũng gián tiếp, bởi v́ một người yếu đuối và chậm chạp như anh, một người được xếp vào đội trồng rau, chỉ v́ cây đàn t́nh tang mà bị đẩy xuống một công việc nặng nhọc nhất, khổ nhất và dễ chết nhất? Có lẽ chỉ có Anh và “Hồ chủ tịt” biết lư do chính xác nhất.

6. Thiếu tá Trần Văn Hợp.
Hợp là Tiểu đoàn trưởng sau cùng của T.Đ Trâu-Điên . Tiểu đoàn 2/TQLC được chỉ huy bởi 4 Tiểu đoàn trưởng kể từ ngày mang danh là Trâu-Điên, hai vị tiểu đoàn trưởng tiền nhiệm là Lê hằng Minh và Nguyễn xuân Phúc đă tử trận, Trung tá Lê hằng Minh hy sinh trong trận bị VC phục kích trên QL1 thuộc cây số 17 quận Phong Điền và ngày đó tr/úy Nguyễn xuân Phúc ĐĐT/ĐĐ4 bị bắn một viên từ ngực xuyên ra sau lưng vẫn không sao, nhưng 9 năm sau th́ Tr/tá Nguyễn xuân Phúc đă tử trận tại Đa nẵng vào ngày 29-3-1975, một vị TĐTr khác thoát cảnh tù tội, c̣n Trần văn Hợp là con trâu đầu đàn sau cùng đi tù và chết trong tù. Có lẽ đây là một nét khá đặc biệt đối với TĐ.2/TQLC mang danh Trâu-Điên.

Đối với VC th́ h́nh như bất cứ Tiểu đoàn TQLC cũng là tiểu đoàn Trâu-Điên cả, những tháng đầu tiên tại trại tù Long Giao, khi nón cối nói về những bài “Đế Quốc Mỹ xâm lược, Ngụy Quân, Ngụy Quyền”, một tên cán bộ đă cao giong:

- “Những cái gọi là Cọp ba đầu Rằn, Trâu Điên, cần phải trừng trị đích dáng”!

Hai con Trâu Điên ngồi bên nhau, nghe vậy muốn xón..mồ hôi, tôi bóp tay Hợp:

- ” Tụi nó hù mày đó, liệu cái thần hồn!”

Hợp và tôi cùng ở chung một trại gia binh Cửu Long, rủ nhau đi tù một ngày, nằm bên nhau từ trại Long Giao đến trại Suối Máu, tôi ra Bắc trước, chúng tôi xa nhau từ đấy, không bao giờ gặp lại nó nữa: Trâu Điên Trần văn Hợp đă chết trong tù!”

Nhớ lại khi vào trại Long Giao, Hợp, Lâm, Duật, Niệm và tôi ở chung một tổ, khi cán bộ quản giáo đưa cho miếng giấy ghi: “Không có ǵ quư HƠN độc lập tự do..” bảo Hợp viết khẩu hiệu này lên tường, Hợp hỏi có sơn và cọ không, tên nón cối nói các anh phải phát huy sáng kiến và khắc phục, Hợp lấy cục than viết lên tường:
“Không có ǵ quư BẰNG độc lập tư do!”
Hôm sau nón cối đến kiểm soát, thấy hàng chữ viết bằng than ngả nghiêng trên vách trông rất là bôi bác, mặt hắn đỏ lên rồi tái đi nhưng lại nghiến răng xuống giọng:

-  “Anh nào viết khẩu hiệu đẹp nhưng không đạt mục dích và yêu cầu. Các anh tự măn là những người học giỏi mà chỉ có vài chữ thôi cũng viết sai ”

-  “Tôi thấy chữ HƠN không hay bằng chữ BẰNG nên sửa..”.

Nó lư luận và giải thích rằng phải dùng chữ BẰNG thay cho chữ HƠN mới nêu hết được cái hay tuyệt đối của Tự Do, nón cối không nghe ǵ cả, như bị chạm nọc, nó phùng mang trợn mắt kết án Hợp tội “Nhục mạ lănh tụ”!!

Một ngày mùa đông mưa phùn gió bấc, từ trại tù số 8 Hoàng liên Sơn, gần hồ Thác Bà chúng tôi phải khiêng vác những cây bương dài và to, một loại tre rừng, lên xă Cẩm Nhân nộp cho ban chỉ huy liên trại, khi đi ngang một đám người rách rưới, ngồi bó gối chồm hổm bên đường như đám tử tù! Nghe ai khẽ gọi tên tôi, liếc ngang, gặp ngay đôi mắt sáng của Trần quang Duật, môi mấp máy thều thào:

-  “ Anh Hợp chết rồi!”

Giữa cái rét đến thâm tím chân tay mà người tôi toát mồ hôi, ngập ngừng chậm lại muốn nghe Duật nói thêm một câu ǵ đó th́ mũi súng AK.47 thúc vào lưng tôi, họng tôi nghẹn cứng, máu ḥa nước mắt làm mờ bước chân tôi đi!

Sau này tôi gặp nhiều người ờ chung trại với Hợp, đều thuật lại giống nhau, nhưng rất tiếc là không gặp ai cùng đội để có những chi tiết rơ ràng hơn. Xin trích một đoạn trong tác phẩm “Ḿnh Phải Tồn Tại” của Phan văn Th́n, cùng khoá với Hợp:

-  “ Trần văn Hợp thường nói với tôi như vậy mỗi khi chúng tôi gặp nhau! Tôi và Hợp bị giam chung ở liên trại Kiên Thành, tỉnh Hoàng Liên Sơn, nhưng chúng tôi ở khác K, may mắn găïp nhau một vài phút khi di lănh thực phẩm, mỗi lần gặp như vậy Hợp thường nhắn “Ráng tồn tại nghe mày”, tôi gật đầu vẫy tay từ biệt.

Rừng thiêng nước độc, thiếu ăn không thuốc nên chỉ trong một thời gian ngắn đă có 8 người ra đi v́ kiết lỵ và tiêu chảy. Một hôm trong toán cưa cây rừng chúng tôi lượm được một loại hột, nếm thử nhân có vị bùi và béo như hạt điều, thế là đi t́m, nhưng may quá, chỉ t́m dược 3 hột cho 4 người, sau khi ăn xong chúng tôi thấy khó chịu và buồn nôn, cố móc họng cho ói ra. Chiều hôm đó về tới trại nghe anh em bàn tán có nhiều người ăn phải hột này nên ngộ dộc. Trại tôi có anh Đinh long Thành bị nặng nhất.

Hôm sau hay tin anh Hợp đă ngộ dộc khá nặng, v́ cùng ăn những hột như bọn tôi, phải vào trạm xá và đă ra đi! Lúc đó có một bạn tù cùng tổ, di lănh thực phẩm về kể chuyện cho tôi nghe rằng trên đường về có gặp anh Hợp đă bị ngộ độc, ráng ḅ ra được con đường nhỏ để về trại, nhưng mệt quá đă gục bên đường, tên vệ binh thấy anh em muốn lo lắng săn sóc cho Hợp th́ nó quát lên:

-  “Không sao đâu, anh ấy chỉ say thuốc lào thôi!”

Thế là mạnh ai nấy đi, không ai được phép đưa anh Hợp về bệnh xá trại để kịp thời cấp cứu và cuối cùng anh Hợp đă không đạt nguyện vọng ao ước “Ta phải tồn tại” để xem kẻ thù rồi sẽ ra sao?(hết trích).

Nhà cách mạng Phan bội Châu nói: “Khi bụng đói th́ người ta có thể bới đất cuốc cỏ mà nhét cho đầy bụng đói, nhưng cái đầu, bộ óc mà đói th́..bán nước”.

Những người Tù mà là tù của miền Bắc nước CHXHCN th́ đói là dĩ nhiên, ai không cùng hoàn cảnh th́ khó tưởng tượng được nó khủng khiếp đến cỡ nào. Tại trại tù Vĩnh Quang A, chúng tôi bị giam chung với tù h́nh sự của miền Bắc, họ đói lắm, v́ không được gia đ́nh tiếp tế, thấy họ chui đầu cả vào những thùng.. ..phân và rác để kiếâm một cái ǵ đó nhét vào miệng! Một đầu gấu h́nh sự đến xin ăn, tâm sự:

- “Các ông biết không, chúng cháu đói nắm, hôm qua bu (mẹ) thằng Tâm đến thăm, mang cho ló gói cơm lếp và miếng thịt nợn, nó không dám mang vào trại mà ăn hết ngay tại chỗ thăm luôi, khi tối vào buồng, ló bội thực, muốn mửa ra thế nà mấy thằng ông mănh chung quanh nói thằng Tâm hượm (khoan) đă để chúng ló kiếm cái chậu hấng lấy miếng thịt nợn mà thằng Tâm sắp mửa ra. ..!”

Tôi tin điều nó nói, chúng hứng để mong kiếm được miếng thịt heo mà thằng Tâm ói ra, những ai không đi tù CS ở miền Bắc nhưng nếu vượt biên bị lênh đênh trên biển hay lạc vào hoang đảo th́ chắc sẽ tin câu chuyện tôi kể.
Dài ḍng một chút để hiểu hoàn cảnh ngộ độc của trại tù nơi Hợp bị giam, cái không hiểu được là thấy người sắp chết mà không cứu của đồng tù, c̣n tụi nón cối ư? Sổ tay của chúng đều ghi: “Trần văn Hợp TĐTr Trâu-Điên, cố t́nh nhục mạ lănh tụ”!

7. Thiếu tá Bạch.
Theo tài liệu của anh Đinh xuân Lăm cung cấp th́ anh Bạch nguyên là đại đội trưởng đại đội thám báo của SĐ, anh cũng tử nạn trong tù nhưng rất ít chi tiết về anh.

8. Bác Sĩ Vũ đức Giang Y sỹ TĐ7/TQLC ( bổ sung sau khi có đủ tài liệu)
C̣n rất nhiều các sĩ quan từ cấp chuẩn úy đến đại úy bị tù ở trong Nam, đă tử nạn hoặc bị hành h́nh v́ chống đối v́ vượt ngục mà chưa được kể lại, nếu không cung ở một trai th́ khó ḷng biết ai c̣n ai mất, mong rằng sau bài này, những tin tức về tất cả TQLC chết trong ngục tù được bổ sung đầy đủ hơn. Ó-Biển Trần như Hùng từ bên Uùc xa xôi đă cho chúng tôi một vài trường hợp điển h́nh như sau:

9. Trung úy Nguyễn văn MINH, ĐĐT/TĐ.2
Trung úy Nguyễn ngọc BỬU, ĐĐT/TĐ.7
Cuối năm 1978, tại trại giam Suối Máu, Biên Ḥa, phong trào diệt an-ten và phản kháng chế độ CS lên cao dần tới tột đỉnh là đêm Giáng Sinh 1978, toàn thể 5 phân trại cùng đồng loạt đứng dậy phản đối hành động cấm anh em tù cử hành thánh lễ nửa đêm, hậu quả những ngày sau đó là “đ̣n thù”, lùng bắt, chia cắt, chuyển trại, những ai nằm trong “ủy ban hành động chống đối” đều bị chuyển ra trại tù ác độc khét tiếng là Xuân Phước Tuy Ḥa, trong số này có 2 chiến hữu Mx Minh và Bửu.

Taị trại Xuân Phước, nhân một buổi đi lao động ngoài rừng, Minh và Bửu cùng 3 đồng tù khác đánh gục vệ binh, cướp súng và vượt ngục, nhưng chỉ 2 ngay sau là các anh bị bắt hết.

Không cần diễn tả th́ ai cũng biết chuyện ǵ sẽ đến với các anh, trường hợp vượt ngục của nhóm cha Lễ mà đă được ông diễn ta lại trong hồi kư th́ cựu dân biểu Đặng văn Tiếp bị đánh chết! Ỏû đây, anh Bửu không những đă bị bắn chết mà thân xác anh c̣n bị lưỡi lê đâm nát! Những người khác, trong đó có Minh th́ không ai biết số phận họ ra sao?

Trung Uy Nguyễn văn SAN, ĐĐT/TĐ.3
Trong thời gian đầu mới vào tù, mỗi buổi tối trại giam thường chiếu phim cho tù nhân giải trí (!), với mục đích ǵ và phim loại ǵ th́ chẳng cần mất th́ giờ giải thích, tại trại giam Ái-Tử, nơi có rất đông cấp úy/TQLC cũng được giải trí như vậy.

Chúng ta biết sau vụ ngưng bắn “da beo, da cọp”, dành dân lấn đất, ai ở đâu th́ nằm nguyên đó nên mới có những màn “ vui chẩy nước mắt” trên các tuyến pḥng thủ của SĐ/TQLC ở Quảng Trị. Anh em hai miền Nam-Bắc sống chung ḥa b́nh trong tư thế “ cài răng lược”, M.16 nằm gác chân lên A.K, M.79 ôm cổ B.40.

Tuy rằng cấp trên không cho phép, nhưng cùng là máu đỏ da vàng, nói cùng một thứ tiếng nên binh sĩ hai bên zui-zẻ zới nhau, lại là dịp cho các Mũ Xanh chứng tỏ tính ga-lăng hào phóng, mang thực phẩm miền Nam ḥa cùng thức ăn miền Bắc để cùng uống cùng hút, nói chuyện gia đ́nh, nói chuyện linh tinh.

Nhưng chính sách trồng người của CS đă không để cho binh sĩ của họ sống bằng t́nh người với anh em Mũ Xanh, nó đem ngay phân hóa học bón vào đám bộ đội này để dụ khị MX rồi lén lút quay phim dùng làm tài liệu tuyên truyền bịp bợm.

Khi biết chúng dở tṛ lưu manh, Mũ-Xanh đáp ngay “Đi với ma th́ mặc áo giấy” đúng theo lời dặn của Tổng Tư Lệnh Quân Đội: ”VC dùng dao găm, ta chơi mă tấu”, MX đấu khẩu không nương tay khiến chúng tắt đài. Trong số những nhà tâm lư chiến trên tuyến đầu phát ngôn hăng hái nhất là trung úy đại đội trưởng NGUYỄN văn SAN.

Trong một buổi tối chiếu phim, các anh em TQLC được cho coi một cuốn phim vô cùng độc đáo mà những tài tử đóng phim lại do chính các anh thủ vai trên tuyến pḥng thủ “cài răng lược” ở Gia-Đặng (QT). Khi thấy tài tử chính đóng hay quá, các anh quên là ḿnh đang ngồi trong trại tụ, bèn hoan hô vỗ tay chỉ vào tài tử chính:

-  “Trung úy SAN ḱa! Coi thằng SAN đóng phim ḱa!”

Vài ngày sau, khi đang lao động ngoài rừng th́ San và một đồng tù bị cán bộ quản giáo gọi ra chỗ vắng làm việc, đây là một kiểu chơi “trước sau như một”, giống nhau từ Nam ra Bắc, trong giờ lao động, khi chúng muốn ḍ tin tức, dụ tù làm an-ten, hay hù dọa đều dùng cách này nên chẳng ai để ư làm ǵ.

“Tràng súng AK từ xa vọng về, thằng tù cầm cuốc đứng nghe”!

Tên quản giáo rất thong thả từ tốn với giọng nói đầy khoan hồng nhân đạo:

-  “Hai anh SAN và XY đă lợi dụng lúc tôi làm việc mà trốn trại!”

“ Đừng nghe những ǵ CS nói, nói láo như vẹm”! Anh em bạn tù cầm cuốc đứng nghe, nhưng h́nh như trong đầu mỗi người, tùy theo tôn giáo, đă có lời cầu xin cho vong linh hai bạn SAN và X.Y sớm siêu thoát.
Những người dân đi vào rừng bới đất cuốc cỏ để t́m cho được một chút ǵ hầu nhét cho đầy bụng đói th́ chỉ c̣n một chút hơi tàn xầm x́:

-  “ Có hai xác tù dang bị mối xông!”

Cái h́nh ảnh TQLC San bị đem đi bắn một cách dấm dúi chỉ v́ một lư do rất “buồn mà cười” càng làm cho tôi nghi ngờ về cái chết của Trung tá Huỳnh văn Lượm trong chảo nước sôi và của Trâu Điên đầu đàn Trần văn Hợp. Tôi xin nhăùc lại một lần nữa là ngày khai giảng khóa học 8 bài về “ Đế quốc Mỹ, Ngụy-quân, Ngụy-quyền” tại trại Long Giao năm 1976, tên cán bộ cấp cao đă tuyên bố:

-  “ Những thứ như Trâu Điên, Cọp đầu rằn cần phải trừng trị dích dáng!”

XIN MỘT LẦN ĐƯỢC VIẾT TÊN ANH

Đồng đội tôi, cấp chỉ huy của tôi đă ra đi mỗi người một cung cách khác nhau:
Người th́ anh dũng đền xong nợ nước trên chiến trường, ḥm gỗ phủ cờ, cài hoa, bạn bè tiễn đưa, thân nhân lập mộ.
Anh th́ dù đă làm xong bổn phận người quân nhân mà đành uất nghẹn bị bắt buộc “đưa tay” cho địch trói dẫn đi thủ tiêu dần ṃn trong chốn rừng sâu, không đồng đội thân nhân, không mộât miếng gỗ đề tên cho thê nhi t́m xác, không một điếu thuốc, chén cơm trái trứng, ngọn nến, nén nhang để linh hồn anh bay theo hương khói lên trời cao mà măi măi cứ bị dập vùi trong khe suối hốc đá! Chiều tà khi bóng ngả về tây, không nghe tiếng mơ tụng kinh nơi cửa Phật, thiếu tiếng kinh chiều nơi giáo đường, linh hồn anh vật vờ trên đồi sắn nương ngô, ngóng về quê hương miền Nam yêu dấu!
Mọi sự ra đi của các anh đều tô thêm nét hào hùng cho mầu áo binh chủng, thêm âm cao vang cho bài ca “Cờ bay trên Cổ Thành”, tạo thêm nét bi ai cho bài ca truy điệu, cho bài chiến sĩ trận vong, cho bài chiến sĩ vô danh./.